Rodzice uczniów odwiedzają pedagoga lub psychologa szkolnego zwykle wtedy, gdy inne formy pomocy są niewystarczające lub dziecko pilnie potrzebuje wsparcia. To specjaliści, których praca daje nadzieję na rozwiązanie spraw trudnych i konfliktowych, dotyczących uczniów, rodziców oraz nauczycieli. Jakie są zadania pedagoga oraz psychologa i do kogo zgłosić się, gdy potrzebujemy wsparcia?

Określenie zadań pedagoga i psychologa szkolnego

Zadania zarówno pedagoga, jak i psychologa szkolnego precyzuje Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej, w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach. Zgodnie z zapisami w rozporządzeniu do zadań pedagoga i psychologa należy w szczególności:

1. prowadzenie badań i działań diagnostycznych uczniów, w tym diagnozowanie indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych uczniów, w celu określenia mocnych stron, predyspozycji, zainteresowań i uzdolnień uczniów oraz przyczyn niepowodzeń edukacyjnych lub trudności w funkcjonowaniu uczniów, w tym barier i ograniczeń utrudniających funkcjonowanie ucznia i jego uczestnictwo w życiu przedszkola, szkoły i placówki,
   
   
2. diagnozowanie sytuacji wychowawczych w przedszkolu, szkole lub placówce w celu rozwiązywania problemów wychowawczych stanowiących barierę i ograniczających aktywne i pełne uczestnictwo ucznia w życiu przedszkola, szkoły i placówki,
   
   
3. udzielanie uczniom pomocy psychologiczno-pedagogicznej w formach odpowiednich do rozpoznanych potrzeb,
   
   
4. podejmowanie działań z zakresu profilaktyki uzależnień i innych problemów dzieci i młodzieży,
   
   
5. minimalizowanie skutków zaburzeń rozwojowych, zapobieganie zaburzeniom zachowania oraz inicjowanie różnych form pomocy w środowisku przedszkolnym, szkolnym i pozaszkolnym uczniów,
   
   
6. inicjowanie i prowadzenie działań mediacyjnych i interwencyjnych w sytuacjach kryzysowych,
   
   
7. pomoc rodzicom i nauczycielom w rozpoznawaniu i rozwijaniu indywidualnych możliwości, predyspozycji i uzdolnień uczniów,
   
   
8. wspieranie nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych i innych specjalistów w:
   
   - rozpoznawaniu indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych uczniów w celu określenia mocnych stron, predyspozycji, zainteresowań i uzdolnień uczniów oraz przyczyn niepowodzeń edukacyjnych lub trudności w funkcjonowaniu uczniów, w tym barier i ograniczeń utrudniających funkcjonowanie ucznia i jego uczestnictwo w życiu przedszkola, szkoły i placówki,
   
   - udzielaniu pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
   
   

   

Pedagog szkolny w praktyce

Zakres zadań pedagoga szkolnego jest tym samym bardzo szeroki. Jest to osoba, do której zgłaszają się uczniowie z trudnościami w kontaktach rówieśniczych, w sytuacji konfliktu, czasami w związku ze słabszym samopoczuciem psychicznym. Pedagog udziela wsparcia także rodzicom sygnalizującym:

• kłopoty wychowawcze,
• trudności dziecka w nauce,
• problemy z motywacją,
• obniżenie poziomu koncentracji uwagi,
• niechęć dziecka do szkoły,
• zauważalne problemy rówieśnicze.

Pomoc pedagoga mogą uzyskać także nauczyciele w przypadku:

• konfliktów w klasie,
• konieczności przeprowadzenia warsztatów na określony temat,
• występowania: problemów z indywidualnymi trudnościami edukacyjnymi uczniów, licznych absencji czy niepokojących sygnałów płynących z domu rodzinnego.

Do pedagoga szkolnego można zgłaszać się z różnymi problemami, by razem, wraz z wychowawcą klasy, poszukać najlepszego rozwiązania. Zwykle ten specjalista jest osobą obiektywną, niezaangażowaną w codzienne funkcjonowanie klas, dlatego ma sposobność szerszego spojrzenia na problem. Na podstawie dokonywanych obserwacji, spotkań, rozmów pedagog – w porozumieniu z wychowawcami, nauczycielami i dyrekcją – sugeruje możliwe rozwiązania. W zależności od typu sprawy może być to sugestia zgłoszenia dziecka do poradni psychologiczno-pedagogicznej, konieczność przeprowadzenia w klasach mediacji lub zajęć warsztatowych czy powiadomienie odpowiednich instytucji zewnętrznych (ośrodki pomocy rodzinie, policja, sąd).

Tym samym pedagog szkolny jest osobą, która rozważając sytuację dziecka, spogląda na nią z wielu perspektyw. To pozwala zaproponować najlepsze rozwiązania. Ma kontakt z rodzicami – zaprasza ich na spotkania, informuje o zajściach w szkole i jest dostępny w przypadku konieczności podjęcia interwencji. Ponadto, pedagog w miarę możliwości organizuje  dla uczniów z trudnościami edukacyjnymi zajęcia dodatkowe – między innymi korekcyjno-kompensacyjne.

Przede wszystkim pedagog szkolny jest, a przynajmniej powinien być, osobą bliską uczniom. W przypadku nieobecności psychologa w szkole lub w sytuacji wymagającej szybkiego reagowania to pedagog udziela potrzebnego wsparcia.

Psycholog w szkole w praktyce

Psycholog szkolny w codziennej pracy z uczniami, rodzicami i nauczycielami udziela wsparcia psychologicznego. Jego działania dotyczą w dużej mierze sfery emocjonalnej i psychicznej. To specjalista, który prowadzi zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne, zajmuje się doradztwem zawodowym uczniów, współpracuje ściśle z m.in. z poradnią psychologiczno-pedagogiczną i  rodzicami dzieci, szczególnie w zakresie zagadnień wychowawczych. Poza wspieraniem uczniów w radzeniu sobie z trudnościami emocjonalnymi, psycholog również interweniuje w sytuacjach trudnych oraz uczestniczy w działaniach profilaktycznych.

W szkołach pedagog i psycholog szkolny zwykle ściśle ze sobą współpracują, co pozwala na jak najlepsze rozwiązanie różnego rodzaju spraw szkolnych.



Anna Chmielewska
Nauczyciel dyplomowany, pedagog, terapeuta pedagogiczny, surdopedagog, terapeuta ręki. Posiada wieloletnie doświadczenie w pracy z dziećmi i młodzieżą, w tym z różnego typu zaburzeniami. Stosuje elementy Dialogu Motywującego i mediacji. Specjalizuje się w terapii pedagogicznej, technikach szybkiego zapamiętywania i uczenia się oraz w kinezjologii edukacyjnej.