Krótkowzroczność (minusy/miopia) to stan, w którym dana osoba nie widzi wyraźnie przedmiotów odległych, natomiast wyraźnie widzi obiekty blisko położone. Pojawienie się krótkowzroczności może być związane albo z czynnikami genetycznymi (jeden lub oboje rodziców ma krótkowzroczność, co znacząco zwiększa prawdopodobieństwo pojawienia się minusów u dziecka¹), albo z nowoczesnym stylem życia (spędzanie dużej ilości czasu na czynnościach wykonywanych z bliska, takich jak czytanie lub korzystanie z urządzeń cyfrowych, w połączeniu z mniejszą ilością czasu na świeżym powietrzu zwiększa prawdopodobieństwo rozwoju krótkowzroczności²) lub jednym i drugim. Krótkowzroczność zazwyczaj zaczyna się w dzieciństwie i stopniowo powiększa, najczęściej do momentu aż dziecko przestanie rosnąć.

Pomimo tego, że w większości przypadków krótkowzroczność korygowana jest soczewkami kontaktowymi lub okularami, stała się jednym z największych problemów zdrowia publicznego, na który cierpli około 339,4 miliona dzieci na całym świecie. Częstość występowania oraz wartość krótkowzrocznych wad wzroku rośnie. Szacunki wskazują, że do roku 2050 dotknie ona ponad 50% światowej populacji (prawie pięć miliardów ludzi)³.

Jak krótkowzroczność może wpływać na jakość życia dzieci?

Krótkowzroczność zazwyczaj pojawia się i rośnie w okresie dzieciństwa i dojrzewania⁴. W miarę wzrostu wartości krótkowzroczności może ona wpływać na jakość życia dziecka (w tym poczucie pewności siebie i łatwości nawiązywania relacji). Jeśli dziecko jest krótkowzroczne, może mieć trudności z czytaniem notatek, które nauczyciel zapisuje na tablicy lub wyraźnym widzeniem prezentacji wyświetlanej w klasie, co z kolei może mieć wpływ na wyniki w nauce. Im dłużej dziecko nie nosi korekcji i nie są podejmowane próby spowolnienia krótkowzroczności, tym większy ma to wpływ na wyniki w szkole i rozwój społeczny. Co więcej, obecnie coraz więcej dowodów wskazuje na to, że krótkowzroczność może prowadzić do schorzeń zagrażających zdrowiu oczu w późniejszym życiu, takich jak zaćma, jaskra, odwarstwienie siatkówki czy zwyrodnienie plamki żółtej⁵.

Jak można spowolnić krótkowzroczność?

Niestety krótkowzroczność jest nieuleczalna. Najczęściej do kontroli przyrostu krótkowzroczności stosuje się soczewki kontaktowe lub okulary. Najlepszym rozwiązaniem jest jednak prewencja, czyli zapobieganie. Stwierdzono, że dzieci spędzające czas na świeżym powietrzu przez co najmniej dwie godziny dziennie, mogą być chronione przed rozwojem krótkowzroczności⁶. U dzieci, u których pojawiła się krótkowzroczność, wyzwaniem jest utrzymanie jej na niskim poziomie i uniknięcie powikłań związanych z wysoką krótkowzrocznością.

Poniższe interwencje skutecznie spowalniają postęp krótkowzroczności:

• okulary do kontroli krótkowzroczności,
• soczewki kontaktowe do kontroli krótkowzroczności,
• atropina.

Co powinni robić rodzice?

Na początku należy upewnić się, że dziecko przeszło badanie wzroku na wczesnym etapie życia, aby jak najszybciej rozpocząć niezbędną terapię. Dzieci powinny przejść pierwsze kompleksowe badanie wzroku w wieku 3 lat. Jeśli specjalista nie zaleci inaczej, powinno się kontynuować badania wzroku co dwa lata, jeśli korekcja wzroku nie jest wymagana.

Warto zwrócić uwagę na takie objawy jak mrużenie oczu, czytanie książek w bardzo bliskiej odległości, siadanie blisko telewizora, pocieranie oczu, częste mruganie, skargi na bóle głowy lub ”zmęczone oczy”, spadek zainteresowania sportem i obniżenie wyników szkolnych.

Należy zachęcać dzieci do spędzania dużej ilości czasu na świeżym powietrzu (co najmniej dwie godziny dziennie) i nie pozwalać dzieciom spędzać zbyt dużo czasu, patrząc na przedmioty blisko położone takie jak telefon, tablet czy komputer. Należy wybrać specjalistę, który ma kwalifikacje do badania dzieci. Dobra wiadomość jest taka, że krótkowzroczności można zapobiegać. W przypadku osób z krótkowzrocznością ważne jest to, że dzięki najnowszym rozwiązaniom można ją spowolnić. Jeśli chcesz sprawdzić czy Twoje dziecko narażone jest na wystąpień krótkowzroczności, kliknij tutaj.





Źródła:
¹ Huang HM, Chang DS, Wu PC. The Association between Near Work Activities and Myopia in Children-A Systematic Review and Meta-Analysis. PLoS One. 2015;10(1 O):e0140419. Published 201 S Oct 20.
² Mutti DO, Mitchell GL, Moeschberger ML, Jones LA, Zadnik K. Parental myopia, near work, school achievement, and children's refractive error. lnvest Ophthalmol Vis Sci. 2002;43(12):3633-3640.
³ Hoiden BA, Fricke TR, Wilson DA, Jong M, Naidoo KS, Sankaridurg P, Wang TY, Naduvilath TJ, Resnikoff 5, Global Prevalence of Myopia and High Myopia and Temporai Trends from 2000 through 2050, Ophthalmology, May 2016 Volume 123, lssue 5, Pages 1036-104.
⁴  Hau W, Norton TT, Hyman L, Gwiazda J; COMET Group. Axial Elongation in Myopic Children and its Association With Myopia Progression in the Correction of Myopia Evaluation Trial. Eye Contact Lens. 2018 Jul;44(4):248-259.
⁵  Flitcroft Dl. The complex interactions of retinal. optical and environmental factors in myopia aetiology. Prog Retin Eye Res. 2012;31:622-60.
⁶ Xiong 5, 5ankaridurg P, Naduvilath T, Zang J, Zou H, Zhu J, Lv M, He X, Xu X. Time spent in outdoor activities in relation to myopia prevention and control: a meta-analysis and systematic review. Acta Ophthalmol. 2017 5ep;95(6):551-566.