Dzieciństwo to czas odkrywania - biegania za piłką, pisania pierwszych liter, zabawy z rówieśnikami. Wszystko to jest możliwe tylko wtedy, gdy wzrok dziecka rozwija się prawidłowo. A jednak coraz częściej ten świat zaczyna się kurczyć. Powodem jest krótkowzroczność – wada wzroku, która rozwija się po cichu i której skutki mogą sięgać daleko poza szkolne lata.

Epidemia krótkowzroczności

Coraz więcej dzieci zaczyna życie szkolne z problemami ze wzrokiem. Połowa (50%) polskich dzieci w wieku od 3 do 15 lat ma zdiagnozowaną wadę wzroku, z czego aż 58% stanowi krótkowzroczność¹. Problem narasta tak szybko, że Światowa Organizacja Zdrowia mówi wręcz o epidemii krótkowzroczności. Przyczyną jest nie tylko genetyka, lecz także w dużej mierze styl życia: wielogodzinne wpatrywanie się w ekrany, przy jednoczesnym ograniczeniu czasu spędzanego na świeżym powietrzu, w naturalnym świetle.

Oko dziecka, podobnie jak cały organizm, rośnie. Kiedy gałka oczna wydłuża się zbyt mocno, obraz z daleka przestaje się prawidłowo ogniskować na siatkówce. Świat staje się rozmyty, choć maluch nie zawsze zdaje sobie z tego sprawę, bo przecież nie zna innego widzenia.

Sama korekcja nie rozwiąże problemu

Okulary czy soczewki kontaktowe poprawiają ostrość widzenia, ale nie wpływają na przyczynę wady – wydłużanie się gałki ocznej. To właśnie ten proces sprawia, że wada wzroku u wielu dzieci pogłębia się z roku na rok, prowadząc w dorosłości do zwiększonego ryzyka poważnych chorób oczu, takich jak: odwarstwienie siatkówki, zwyrodnienie plamki związane z krótkowzrocznością, jaskra czy zaćma.

W praktyce oznacza to, że każda dodatkowa dioptria zwiększa zagrożenie. Dlatego tak istotne jest nie tylko korygowanie wady, lecz także jej kontrola i spowalnianie progresji.

Objawy, które powinny zaniepokoić

Nieostre widzenie rzadko bywa zgłaszane przez dzieci, ponieważ nie mając punktu odniesienia i nie wiedząc, jak to jest „widzieć dobrze”, dzieci nie mają świadomości, że coś jest nie tak. Dlatego tak istotna jest świadomość i wiedza rodziców, opiekunów oraz nauczycieli na temat sygnałów, które powinny wzbudzić czujność. Należą do nich:

• siadanie coraz bliżej tablicy czy telewizora,
• mrużenie oczu,
• spadek koncentracji,
• bóle głowy i szybkie zmęczenie przy czytaniu,
• niechęć do czytania,
• unikanie gier i zabaw wymagających dobrej koordynacji.

Czasami zdarza się, że trudności dziecka są błędnie przypisywane innym przyczynom, np. diagnozowana jest dysleksja, podczas gdy w rzeczywistości ich źródłem są problemy ze wzrokiem. Właśnie dlatego tak ważna jest diagnostyka i regularne badanie wzroku dziecka, które, podobnie jak przeglądy stomatologiczne, powinno stać się naturalnym elementem profilaktyki zdrowotnej.

Skuteczne metody kontroli krótkowzroczności

Współczesna okulistyka oferuje skuteczne rozwiązania, które nie tylko poprawiają ostrość widzenia, ale też spowalniają rozwój wady wzroku. Zgodnie z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Okulistycznego² są to:

• krople z niskostężeniową atropiną,
• okulary z soczewkami MiYOSMART wykorzystującymi technologię D.I.M.S.
• ortokorekcja (twarde soczewki zakładane na noc).

Soczewki MiYOSMART różnią się od tradycyjnych „minusów”. Oprócz korekcji zapewniają dodatkowy efekt: spowalniają progresję krótkowzroczności średnio o 60%, w porównaniu ze standardowymi soczewkami jednoogniskowymi³. To ogromna różnica, ponieważ mniejsza wada wzroku dzisiaj, oznacza niższe ryzyko poważnych chorób oczu w przyszłości.

Co więcej, badania kliniczne dowiodły, że efekt utrzymuje się w czasie i nie występuje tzw. efekt odbicia po zaprzestaniu stosowania soczewek⁴. Z kolei, najdłużej prowadzone badanie kliniczne dotyczące soczewek okularowych stosowanych w kontroli krótkowzroczności u dzieci potwierdza utrzymujące się działanie technologii D.I.M.S. w znaczącym spowalnianiu progresji krótkowzroczności oraz ograniczaniu rozrostu długości osiowej gałki ocznej na przestrzeni ośmiu lat⁵. Okulary z soczewkami MiYOSMART to bezpieczne i nieinwazyjne rozwiązanie, które daje rodzicom realną szansę, by ochronić wzrok dziecka na przyszłość.

Dla nastolatków, którzy niechętnie noszą okulary, alternatywą mogą być soczewki kontaktowe z technologią Active Control, łączące korekcję wady ze spowalnianiem progresji krótkowzroczności.

Styl życia – niewidzialny sprzymierzeniec

Technologia to jedno, ale nie wolno zapominać o codziennych nawykach. Eksperci powtarzają:

• minimum dwie godziny dziennie na świeżym powietrzu,
• ograniczenie czasu przy ekranach,
• przerwy w pracy z bliska co 20–30 minut

to absolutna podstawa, bez której trudno mówić o skutecznej profilaktyce krótkowzroczności. Te proste zasady, stosowane regularnie, mogą opóźnić pojawienie się wady wzroku i wzmocnić efekty metod terapeutycznych.

Badanie wzroku to inwestycja w przyszłość

Badanie wzroku powinno być stałym elementem przygotowań do szkoły. Wady wzroku nie tylko utrudniają naukę, ale również obniżają komfort codziennego funkcjonowania dziecka. Dbając o wzrok dziecka, warto w pierwszej kolejności umówić wizytę u okulisty, który oceni stan zdrowia oczu i określi pełną wielkość wady wzroku w tzw. badaniu po kroplach, czyli po krótkotrwałym porażeniu akomodacji oka. Później regularne kontrole mogą odbywać się także u optometrysty – specjalisty, który sprawdza ostrość wzroku, wykonuje badania sprawności widzenia i w razie potrzeby kieruje dziecko na dalszą diagnostykę okulistyczną. Najlepszym rozwiązaniem jest współpraca obu ekspertów: najpierw wizyta u okulisty wraz z badaniem po kroplach, a następnie dobór odpowiedniej korekcji u optometrysty.

Należy pamiętać, że dbanie o wzrok dziecka to inwestycja w jego zdrowie, rozwój i przyszłość. Wczesne rozpoznanie problemu umożliwia szybką interwencję i pomaga dziecku w pełni wykorzystywać swój potencjał.

Dowiedz się więcej o krótkowzroczności u dzieci na www.mamwzrokok.pl

Soczewki okularowe MiYOSMART służą do korekcji i spowalniania progresji krótkowzroczności u dzieci. Producent: Hoya Holdings N.V. Podmiot prowadzący reklamę: Hoya Lens Poland sp. z o.o.





Źródła:

1. Według badania opinii przeprowadzonego przez SW Research we wrześniu 2024 roku na próbie 1.000 osób.
2. Bakunowicz-Łazarczyk A, Modrzejewska M, Szaflik J, Filipek E, Hautz W, Urban B. Management of myopia in children and adolescents – Guidelines of the Polish Society of Ophthalmology. Klinika Oczna / Acta Ophthalmologica Polonica. 2024;126(2):51-58. doi:10.5114/ko.2024.140891
3. Lam CSY, Tang WC, Tse DY, Lee RPK, Chun RKM, Hasegawa K, Qi H, Hatanaka T, To CH. Defocus Incorporated Multiple Segments (DIMS) spectacle lenses slow myopia progression: a 2-year randomized clinical trial. British Journal of Ophthalmology. Published Online First: 29 May 2019. doi: 10.1136/bjophthalmol-2018-313739
4. Lam CSY, et al. Long-term myopia control effect and safety in children wearing DIMS spectacle lenses for 6 years. Sci Rep. 2023;13(1):5475.
5. Leung et al. Comparison of Myopia Progression in Individuals Wearing Defocus Incorporated Multiple Segments (DIMS) Spectacle Lenses for Eight Years versus Shorter Durations. Abstract presented at ARVO.