• Jakie przepisy regulują awans zawodowy nauczycieli mianowanych?
• Jak długo realizują awans zawodowy nauczyciele mianowani?
• Studium przypadku.

Realizacja awansu zawodowego przez nauczycieli mianowanych po dniu 1 września 2022 r.

Na podstawie:

• art. 11 i art. 12 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1730 oraz z 2023 r. poz. 1672).

Nauczyciele, którzy przed dniem 1 września 2022 r. rozpoczęli staż na stopień nauczyciela dyplomowanego i do tego dnia nie uzyskali tego stopnia, stopień nauczyciela dyplomowanego uzyskują według przepisów dotychczasowych, czyli w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2022 r.

Przepisy obowiązujące przed dniem 1 września 2022 r. to:

• ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2022 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 1762 ze zm.);
• rozporządzenie wykonawcze obowiązujące do treści tej ustawy, które dotyczą awansu zawodowego nauczycieli. Jest to rozporządzenie MEN z dnia 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. z 2020 r. poz. 2200).

Nauczyciele, którzy stopień nauczyciela mianowanego uzyskali lub uzyskają według przepisów dotychczasowych i do dnia 1 września 2022 r. nie rozpoczęli stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego, realizują awans zawodowy na stopień nauczyciela dyplomowanego zgodnie z nowymi zasadami. Jeśli nauczyciele odbyli staż na stopień nauczyciela mianowanego w wymiarze 2 lat i 9 miesięcy, to dla tych nauczycieli okres pracy w szkole, który jest jednym z warunków do spełnienia na stopień nauczyciela dyplomowanego, z co najmniej 5 lat i 9 miesięcy od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego skraca się o 2 lata. Ten okres pracy w szkole wynosi dla tych nauczycieli co najmniej 3 lata i 9 miesięcy.

Nauczyciele, którzy stopień nauczyciela mianowanego uzyskali lub uzyskają według przepisów dotychczasowych i do dnia 1 września 2022 r. nie rozpoczęli stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego, realizują awans zawodowy na stopień nauczyciela dyplomowanego zgodnie z nowymi zasadami. Jeśli nauczyciele posiadają stopień naukowy co najmniej doktora lub prowadzili zajęcia w szkole za granicą przed nawiązaniem stosunku pracy w szkole w Rzeczypospolitej Polskiej i odbyli staż na stopień nauczyciela mianowanego w wymiarze 1 rok i 9 miesięcy, to dla tych nauczycieli okres pracy w szkole, który jest jednym z warunków do spełnienia na stopień nauczyciela dyplomowanego, z co najmniej 4 lat i 9 miesięcy od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego skraca się o 2 lata. Ten okres pracy w szkole dla tych nauczycieli wynosi co najmniej 2 lata i 9 miesięcy.

Rozwiązania praktyczne – najczęściej zadawane pytania

Studium przypadku

Jestem nauczycielem mianowanym. Egzamin na stopień nauczyciela mianowanego zdałam w sierpniu 2022 r. Ile będzie trwał u mnie staż na stopień nauczyciela dyplomowanego?

Odpowiedź

Na podstawie:

• art. 12 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1730 ze zm.);
• art. 9ca ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986).

Nauczyciele, którzy stopień nauczyciela mianowanego uzyskali według przepisów dotychczasowych, czyli w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2022 r., i do dnia 1 września 2022 r. nie rozpoczęli stażu na stopień nauczyciela dyplomowanego (a w omawianym przypadku nauczyciel nie rozpoczął tego stażu do dnia 1 września 2022 r.), realizują awans zawodowy na stopień nauczyciela dyplomowanego zgodnie z nowymi zasadami.

W nowym modelu awansu zawodowego nauczycieli nie ma pojęcia „staż”, występuje pojęcie „okres pracy w szkole”.

Jeśli nauczyciele odbyli staż na stopień nauczyciela mianowanego w wymiarze 2 lat i 9 miesięcy, to dla tych nauczycieli okres pracy w szkole z co najmniej 5 lat i 9 miesięcy od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego skraca się o 2 lata. Ten okres pracy w szkole wynosi dla tych nauczycieli co najmniej 3 lata i 9 miesięcy.

Zatem okres pracy w szkole, który uprawnia nauczyciela do złożenia wniosku o postępowanie kwalifikacyjne na stopień nauczyciela dyplomowanego, trwa co najmniej 3 lata i 9 miesięcy od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego.

Studium przypadku

Pragnę się upewnić, czy jako nauczyciel dobrze policzyłam swój czas pracy między uzyskaniem stopnia nauczyciela mianowanego a składaniem dokumentów do organu nadzoru pedagogicznego na stopień nauczyciela dyplomowanego. Stopień nauczyciela mianowanego otrzymałam 9 grudnia 2020 r. Czy wniosek o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego mogę złożyć po dniu 9 września 2024 roku, po spełnieniu wszystkich wymagań zawartych w rozporządzeniu i jednocześnie przystąpić w sesji jesiennej 2024 r. do postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego?

Odpowiedź

Na podstawie:

• art. 12 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1730 ze zm.);
• art. 6a ust. 1dd i ust.1de, ust. 2, art. 9ca ust. 6 pkt 2-3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986);
• rozp. MEiN z dnia 25 sierpnia 2022 r. w sprawie oceny pracy nauczycieli (Dz. U. z 2022 r. poz. 1822);
• rozp. MEiN z dnia 6 września 2022 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. z 2022 r. poz. 1914).

W nowym modelu awansu zawodowego nauczyciela warunkiem nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego jest między innymi:

1. przepracowanie w szkole okresu 5 lat i 9 miesięcy od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego, a w tzw. „okresie przejściowym”:
   
   
   • przepracowanie w szkole okresu 3 lat i 9 miesięcy od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego, jeśli staż na stopień nauczyciela mianowanego trwał dla tych nauczycieli 2 lata i 9 miesięcy
     
   
   oraz
   
   
2. posiadanie co najmniej bardzo dobrej oceny pracy, uzyskanej w ostatnim roku pracy przed złożeniem wniosku o postępowanie kwalifikacyjne na stopień nauczyciela dyplomowanego.

Ocena pracy nauczyciela, której będzie dokonywał dyrektor szkoły, będzie oceną opartą na kryteriach zawartych w ww. rozp. MEiN z dnia 25 sierpnia 2022 r. w sprawie oceny pracy nauczycieli, a wymagania, które będzie nauczyciel realizował w czasie przygotowywania się do postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego, zawarte są w ww. rozp. MEiN z dnia 6 września 2022 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli.

Przy założeniu, że dnia 10 września 2024 r. okres pracy omawianego nauczyciela w szkole wyniesie 3 lata i 9 miesięcy – jest to jeden z warunków, który nauczyciel ma obowiązek spełnić do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego.

„Sesja jesienna” do składania wniosku do organu nadzoru pedagogicznego o postępowanie kwalifikacyjne trwa do 31 października 2024 r.

Co z oceną pracy nauczyciela?

Ocena pracy nauczyciela mianowanego, który zamierza ubiegać się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego, jest dokonywana na wniosek tego nauczyciela. Oceny tej dokonuje się za okres ostatnich 3 lat pracy przed dokonaniem tej oceny.

Do okresu tych 3 lat nie wlicza się okresów usprawiedliwionej nieobecności nauczyciela w pracy, trwających dłużej niż 3 miesiące.

Od momentu złożenia przez nauczyciela wniosku do dyrektora szkoły o ocenę pracy dyrektor szkoły ma 3 miesiące na jej dokonanie. Może się okazać, że ten czas dla dyrektora szkoły na dokonanie oceny pracy nauczyciela zakończy się w połowie grudnia 2024 r. Wykluczy to możliwość przygotowania się nauczyciela na złożenie wniosku do organu nadzoru pedagogicznego w „sesji jesiennej” 2024 roku.

W omawianym przypadku nauczyciel może złożyć wniosek do organu nadzoru pedagogicznego o postępowanie kwalifikacyjne na stopień nauczyciela dyplomowanego w „sesji letniej” 2025 r. – do 30 czerwca. Na początku stycznia 2025 r. należy złożyć wniosek do dyrektora szkoły o dokonanie oceny pracy za okres ostatnich 3 lat przed jej ustaleniem. Przypominam, że ta ocena musi być co najmniej bardzo dobra.

Studium przypadku

Jestem nauczycielem mianowanym. Czy w nowym modelu awansu zawodowego obowiązuje nauczyciela plan rozwoju zawodowego? Czy nie ma już konieczności tworzenia tego planu na początku awansu? Podobnie ze sprawozdaniem z przebiegu awansu?

Odpowiedź

Na podstawie:

• art. 12 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (poz. 1730 ze zm.);
• art. 9b ust. 1a, art. 9ca ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986);
• rozp. MEiN z dnia 6 września 2022 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. z 2022 r. poz. 1914).

W nowym modelu awansu zawodowego nauczycieli, który obowiązuje od dnia 1 września 2022 r., nauczyciel nie pisze planu rozwoju zawodowego i w związku z tym nie pisze sprawozdania z realizacji tego planu.

Warunki, które ma obowiązek spełnić nauczyciel mianowany na stopień nauczyciela dyplomowanego, to:

1. spełnienie wymagań kwalifikacyjnych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa;
   
   
2. przepracowanie w szkole okresu, o którym mowa poniżej;
   
   
3. posiadanie co najmniej bardzo dobrej oceny pracy uzyskanej w ostatnim roku pracy przed złożeniem wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego;
   
   
4. uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej, która na podstawie dokonanej analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowy sprawdza spełnianie przez nauczyciela wymagań dotyczących realizowania zadań lub podejmowania działań na rzecz oświaty oraz ich efektów, które zostały określone w ww. rozp. MEiN z dnia 6 września 2022 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli.

Warunkiem nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego jest między innymi:

1. przepracowanie w szkole okresu co najmniej 5 lat i 9 miesięcy od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego, a w tzw. „okresie przejściowym”:
   
   
   • przepracowanie w szkole okresu co najmniej 3 lat i 9 miesięcy od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego, jeśli staż na stopień nauczyciela mianowanego trwał dla tych nauczycieli 2 lata i 9 miesięcy.

Studium przypadku

Nauczyciel uzyskał stopień nauczyciela mianowanego w sierpniu 2023 r. Kiedy ten nauczyciel rozpoczyna staż na stopień nauczyciela dyplomowanego?

Odpowiedź

Na podstawie:

• art. 10 ust. 2 i ust. 3, art. 12 pkt 1 lit. a i pkt 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1730 ze zm.);
• art. 6a ust. 1dd i ust.1de, ust. 2, art. 9ca ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986);
• rozp. MEiN z dnia 25 sierpnia 2022 r. w sprawie oceny pracy nauczycieli (Dz. U. z 2022 r. poz. 1822);
• rozp. MEiN z dnia 6 września 2022 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. z 2022 r. poz. 1914).

Nauczyciel uzyskał stopień nauczyciela mianowanego po dniu 1 września 2022 r., a więc w czasie, kiedy zaczął obowiązywać nowy model awansu zawodowego nauczycieli. Z pytania nie wynika, jak długo trwał staż nauczyciela na stopień nauczyciela mianowanego. Zgodnie z przepisami staż ten mógł trwać 2 lata i 9 miesięcy, jeśli rozpoczął się przed dniem 1 września 2022 r.), lub z tzw. „przepisów przejściowych” 1 rok i 9 miesięcy lub tylko 9 miesięcy, jeśli ten staż rozpoczął się od dnia 1 września 2022 r. Ta długość trwania stażu na stopień nauczyciela mianowanego jest ważna, bo warunkuje długość okresu pracy nauczyciela w szkole, który jest konieczny jako jeden z warunków do złożenia wniosku o postępowanie kwalifikacyjne na stopień nauczyciela dyplomowanego.

Jeśli nauczyciel będzie zainteresowany zdobyciem stopnia nauczyciela dyplomowanego, to jest to możliwe po spełnieniu warunków zgodnie z nowym modelem awansu zawodowego nauczycieli. W nowym modelu awansu zawodowego nauczyciel nie realizuje stażu.

W nowym modelu awansu zawodowego warunkiem nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego jest między innymi:

1. przepracowanie w szkole okresu co najmniej 5 lat i 9 miesięcy od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego, a w tzw. „okresie przejściowym”:
   
   
   • przepracowanie w szkole okresu co najmniej 3 lat i 9 miesięcy od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego, jeśli staż na stopień nauczyciela mianowanego trwał dla tych nauczycieli 2 lata i 9 miesięcy
   
   lub
   
   
2. przepracowanie w szkole okresu 4 lat i 9 miesięcy, jeśli staż na stopień nauczyciela mianowanego trwał dla tych nauczycieli 1 rok i 9 miesięcy lub 9 miesięcy;
3. posiadanie co najmniej bardzo dobrej oceny pracy, uzyskanej w ostatnim roku pracy przed złożeniem wniosku o postępowanie kwalifikacyjne na stopień nauczyciela dyplomowanego.

Ocena pracy nauczyciela, której będzie dokonywał dyrektor szkoły, będzie oceną opartą na  kryteriach zawartych w ww. rozp. MEiN z dnia 25 sierpnia 2022 r. w sprawie oceny pracy nauczycieli, a wymagania, które będzie nauczyciel realizował w czasie przygotowywania się do postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego, zawarte są w ww. rozp. MEiN z dnia 6 września 2022 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli.

Ocena pracy nauczyciela mianowanego, który zamierza ubiegać się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego, jest dokonywana na wniosek tego nauczyciela. Oceny tej dokonuje się za okres ostatnich 3 lat pracy przed dokonaniem tej oceny.

Do okresu tych 3 lat nie wlicza się okresów usprawiedliwionej nieobecności nauczyciela w pracy, trwających dłużej niż 3 miesiące.

Przy założeniu, że staż na stopień nauczyciela mianowanego w omawianym przypadku nauczyciela trwał 2 lata i 9 miesięcy, to od dnia wskazanego w akcie nadania stopnia nauczyciela mianowanego (sierpień 2023 r.) nauczyciel „zbiera” okres pracy w szkole w wymiarze co najmniej 3 lat i 9 miesięcy, jako jeden z warunków do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego.

Studium przypadku

Dzień dobry. Mam pytanie odnośnie do okresu, za jaki ma być wystawiona ocena pracy w awansie na nowych zasadach na nauczyciela dyplomowanego. Określono, że są to 3 lata. Ale czy to są 3 lata kalendarzowe? Jeżeli ocenę pracy mam wystawioną na początku czerwca, to kiedy powinnam mieć początkową datę rozpoczęcia procedury dokonywania oceny?

Odpowiedź:

Na podstawie:

• art. 6a ust. 1dd i ust. 1de ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2023 r. poz. 984, 1234, 1586 i 1672, 2005).

Zapis w ustawie wskazuje, że oceny pracy nauczyciela mianowanego, który zamierza ubiegać się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego, dokonuje się za okres ostatnich 3 lat pracy przed dokonaniem tej oceny.

Jeśli dyrektor szkoły ustalił tę ocenę na początku czerwca 2024 r., to z wyliczenia matematycznego wynika, że okres ostatnich 3 lat pracy przed dokonaniem tej oceny rozpoczął się na początku czerwca 2021 r. Należy przyjąć, że rok trwa 12 miesięcy (łączne z urlopem wypoczynkowym).

Zwracam uwagę na fakt, że do okresu tych 3 lat pracy nauczyciela przed dokonaniem jego oceny pracy nie wlicza się okresów usprawiedliwionej nieobecności nauczyciela w pracy, trwającej dłużej niż 3 miesiące.





Danuta Skrzypek
Edukator, menadżer oświaty, wieloletni dyrektor szkoły, specjalista organizacji procesu kształcenia i zarządzania jakością pracy szkoły, zdobywczyni licencji na prowadzenie grantów kuratoryjnych w zakresie: dokumentacji pracy szkoły, bezpieczeństwa uczniów, planowania procesu dydaktyczno-wychowawczego w świetle podstawy programowej kształcenia ogólnego, nauczyciel biologii i chemii w szkołach różnych typów. Laureatka licznych nagród kuratoryjnych i samorządowych; za szczególne zasługi dla oświaty odznaczona medalem KEN.

Dokładamy wszelkich starań w celu umieszczania prawdziwych i pełnych informacji. Nie ponosimy jednak odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o zamieszczone w artykule informacje lub ewentualne błędy czy braki w artykule.