Projekt społeczny jako pomysł na działanie edukacyjne

Artykuł sponsorowany
Szukasz pomysłów na interesujące działania, które zrealizujesz ze swoimi uczniami? Planujesz wprowadzić metodę projektu na zajęcia lekcyjne? Chcesz, aby Twoi uczniowie wykazali się zaangażowaniem społecznym? W obecnym czasie rośnie zapotrzebowanie na inicjatywy wykraczające poza ramy tradycyjnej edukacji. Metoda projektu jest szansą dla uczniów na rozwijanie umiejętności i kompetencji niezbędnych we współczesnym świecie. Dlatego warto wiedzieć, jak wykorzystać tę metodę i kształtować postawę zaangażowania społecznego wśród dzieci i młodzieży.

W edukacji metoda projektu jest jedną z praktycznych metod nauczania, która polega na samodzielnej realizacji przez uczniów zadań. Wychodzi ona z założenia, że najefektywniejsza jest nauka przez doświadczenie oraz wzajemne uczenie się, które mają miejsce w sytuacji realnego działania uczniów. Projekty edukacyjne mają długą historię. Ich początków można szukać w koncepcji learning by doing (nauki przez działanie) sformułowanej przez Johna Deweya jeszcze pod koniec XIX wieku, w myśl której rolą nauczyciela nie jest przekazywanie konkretnej wiedzy, a towarzyszenie uczniowi w zdobywaniu określonych doświadczeń. Założenie, że podstawą nauki powinno być doświadczenie i oparte na zainteresowaniu uczniów rozwiązywanie konkretnych wyzwań czy problemów, pojawiało się w większości nurtów pedagogiki progresywnej, a pod koniec XX wieku stało się coraz szerszej wprowadzaną metodą w głównym nurcie edukacji – pod nazwą metody projektu (project-based learning). 

W ramach projektów społecznych mogą zostać zrealizowane różne działania, ale aby dane działanie można było określić projektem społecznym, powinno posiadać: jasno określony cel, plan i harmonogram działań oraz grupę docelową odbiorców.

 

Czy podstawa programowa daje możliwość realizacji projektów w szkole?

Wraz z likwidacją gimnazjów usunięty został obowiązek realizacji obowiązkowych projektów społecznych. Nie oznacza to, że nie ma miejsca dla tej metody w systemie nauczania. Obecnie jej stosowanie nie jest obligatoryjne, a jedynie zalecane przez MEN. W preambule do podstawy programowej kształcenia ogólnego czytamy:

"Duże znaczenie dla rozwoju młodego człowieka oraz jego sukcesów w dorosłym życiu ma nabywanie kompetencji społecznych takich jak komunikacja i współpraca w grupie, w tym w środowiskach wirtualnych, udział w projektach zespołowych lub indywidualnych oraz organizacja i zarządzanie projektami. Zastosowanie metody projektu, oprócz wspierania w nabywaniu wspomnianych wyżej kompetencji, pomaga również rozwijać u uczniów przedsiębiorczość i kreatywność oraz umożliwia stosowanie w procesie kształcenia innowacyjnych rozwiązań programowych, organizacyjnych lub metodycznych"1

Metoda projektu rozumiana jako zespołowe, planowe działanie mające na celu rozwiązanie konkretnego problemu, pojawia się jako zalecana metoda realizacji podstawy programowej na takich przedmiotach jak: język polski, wiedza o społeczeństwie, geografia, chemia, fizyka, technika, informatyka, przedmioty artystyczne, a nawet wychowanie fizyczne i edukacja dla bezpieczeństwa. Ponadto preambuła do podstawy programowej stwierdza, że "projekty swoim zakresem mogą obejmować jeden lub więcej przedmiotów".

Co z tego wynika? Przede wszystkim to, że projekty edukacyjne i społeczne w szkole nie muszą być czymś dodatkowym, postrzeganym jako aktywność ekstra, jedynie dla zainteresowanych. Nie jest to również inicjatywa nie do zrealizowania z powodu przeładowanego programu. Projekt można tak zaplanować, aby zrealizować konkretne zapisy z podstawy programowej. Co więcej, część z nich można zrealizować szybciej i sprawniej niż podczas tradycyjnych lekcji.

a_unicef_LS_graf3.jpg

Korzyści ze stosowania metody projektu w szkole

Dodatkową korzyścią, w przypadku współpracy nauczycieli, jest możliwość wdrożenia projektów obejmujących różne przedmioty i realizujących konkretne zapisy z ich podstaw programowych. Może się nagle okazać, że uczniowie realizujący jeden projekt społeczny, np. promujący udział w wyborach, zrealizowali nie tylko podstawę programową z wiedzy o społeczeństwie w zakresie zdobycia wiedzy o roli wyborów w systemie demokratycznym, lecz także elementy podstawy z języka polskiego (napisanie krótkiego materiału informacyjnego o wyborach) i informatyki, poprzez przygotowanie w wybranym programie komputerowym krótkiego materiału wideo zachęcającego do głosowania. Taka interdyscyplinarność metody projektu, realizowanego tylko w jednym obszarze tematycznym, jest jego ogromnym walorem.

Metoda nauki przez projekt odpowiada także założeniom kształtowania kluczowych kompetencji wskazanych przez Radę Unii Europejskiej w zaleceniu z 22 maja 2018 r. Najważniejsze kompetencje wskazane przez Radę UE, które mogą być jednocześnie rozwijane w ramach działań projektowych to kompetencje osobiste, społeczne i w zakresie samodzielnego uczenia się, kompetencje obywatelskie oraz kompetencje cyfrowe. Za wykorzystaniem metody projektu w pracy z uczniami przemawia jeszcze wiele innych argumentów. Praca dydaktyczna organizowana w oparciu o tę metodę jest atrakcyjna dla uczniów, stanowi oderwanie od tradycyjnych, podawczych metod, które są najczęściej stosowane w szkole. Poza urozmaiceniem praktyki szkolnej metoda projektu tworzy przestrzeń dla włączenia do edukacji treści bliskich uczniom, zwrócenia uwagi na to, co jest dla nich ważne, a tym samym angażujące. Nauczyciel proponując realizację działań projektowych w klasie może obserwować jak młodzi ludzi współpracują, komunikują się ze sobą, jak radzą sobie z wyzwaniami i sytuacjami trudnymi w grupie. Niewątpliwą zaletą stosowania metody projektu w edukacji jest rozwijanie kompetencji emocjonalnych i społecznych uczniów. W wachlarzu metod nauczania znajdziemy niewiele, które dają tak szerokie możliwości i pozwalają zdobywać wiedzę, umiejętności, wychowując przy okazji. 

a_unicef_LS_graf1.jpg

Projekty społeczne dla uczniów i nauczycieli

Korzyści płynące z włączenia metody projektu do codziennej pracy dydaktycznej niosą ze sobą wiele pozytywów zarówno dla uczniów, jak i nauczyciela. Przed tym ostatnim stoi jeszcze wyzwanie wyboru właściwego projektu, który będzie realizował z klasą. Problem nie jest błahy, gdyż jeśli chcemy zachęcić uczniów do pracy tą metodą musimy zaproponować im coś wyjątkowego, co w swojej formie i treści zmotywuje ich do działania. Jeśli nie mamy pomysłu na konkretny projekt do realizacji z uczniami, warto skorzystać z oferty, jaką proponują organizacje pozarządowe, które współpracują z placówkami edukacyjnymi. Wiele z nich przygotowuje tematyczne, kompleksowe projekty, do których włączyć mogą się szkoły oraz inne instytucje zajmujące się edukacją i wychowaniem dzieci. Jedną z takich inspiracji na nowy rok szkolny 2020/2021 może być projekt edukacyjno-społeczny „TO(działa)MY!”, realizowany we współpracy UNICEF Polska i Fundacji Santander Bank Polska. 

„TO(działa)MY!” – wyjątkowy projekt dla szkół

Projekt edukacyjno-społeczny „To(działa)MY!” jest innowacyjną propozycją skierowaną do wszystkich nauczycieli pracujących z uczniami, począwszy od 4 klasy szkoły podstawowej oraz szkół ponadpodstawowych. Projekt jest odpowiedzią na rosnącą potrzebę podejmowania inicjatyw, które mają na celu inspirowanie dzieci i młodzieży do działania wykraczającego poza ramy tradycyjnej edukacji. Jest szansą dla uczniów na rozwijanie umiejętności i kompetencji niezbędnych we współczesnym świecie. Tworzy dla młodych ludzi przestrzeń do działania w obszarach, które są dla nich ważne i interesujące. W ramach projektu młodzi ludzie będą realizować uczniowskie projekty społeczne w jednym z wybranych tematów: ekologii, zdrowia, edukacji. Każdy nauczyciel, który zgłosi się do udziału w projekcie otrzyma unikalny „Przewodnik metodyczny”, zwierający wiele cennych wskazówek jak zorganizować pracę z uczniami metodą projektu. Warto zapoznać się z tą propozycję i rozpocząć przygodę edukacyjną z realizacją projektów w szkole. Więcej informacji na temat akcji i możliwość rejestracji na stronie UNICEF Polska.

a_unicef_LS_graf2.jpg





Źródła:
1 Preambuła Podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r., Dz. U. 2017 poz. 356.
x

Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Za ich pomocą zbierane są informacje, które mogą stanowić dane osobowe. Wykorzystujemy je m.in. w celach statystycznych i funkcjonalnych. Korzystając z serwisu bez zmiany konfiguracji przeglądarki, wyrażasz zgodę na zapisanie plików cookies w pamięci Twojego urządzenia. Możesz samodzielnie zarządzać cookies zmieniając odpowiednio ustawienia w Twojej przeglądarce. Więcej informacji o zasadach przetwarzania Twoich danych osobowych oraz przysługujących Ci prawach znajdziesz w Polityce prywatności.