Jakie są warunki nadania nauczycielowi stopnia nauczyciela dyplomowanego?
Jakie są wymagania i zadania do spełnienia przez nauczyciela mianowanego na stopień nauczyciela dyplomowanego?
Kto powołuje komisję kwalifikacyjną na stopień nauczyciela dyplomowanego?
Jak funkcjonuje komisja kwalifikacyjna na stopień nauczyciela dyplomowanego?

Warunki nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego

Na podstawie:

• art. 6a ust. 1dd, ust. 1de, art. 9b ust.1a, ust. 2, 2a, 2b, art. 9ca ust.6-7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986);
• art. 12 pkt 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1730 oraz z 2023 r. poz. 1672);
• § 7 ust. 1. rozp. MEiN z dnia 6 września 2022 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. z 2022 r. poz. 1914).

Warunkiem nadania nauczycielowi mianowanemu stopnia nauczyciela dyplomowanego jest:

1. spełnienie wymagań kwalifikacyjnych zgodne z obowiązującymi przepisami;
   
   
2. przepracowanie w szkole okresu co najmniej 5 lat i 9 miesięcy od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego, a w „okresie przejściowym” co najmniej 3 lat i 9 miesięcy od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego. W przypadku nauczyciela mianowanego, który posiada stopień naukowy lub przed nawiązaniem stosunku pracy w szkole w Rzeczypospolitej Polskiej prowadził zajęcia w szkole za granicą – przepracowanie w szkole okresu co najmniej 4 lat i 9 miesięcy od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego, a w „okresie przejściowym” co najmniej 2 lat i 9 miesięcy od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego;
   
   
3. posiadanie co najmniej bardzo dobrej oceny pracy uzyskanej w ostatnim roku pracy przed złożeniem wniosku o postępowanie kwalifikacyjne. Oceny pracy nauczyciela dokonuje dyrektor szkoły na wniosek zainteresowanego nauczyciela. Oceny pracy nauczyciela dokonuje się za okres ostatnich 3 lat pracy przed dokonaniem tej oceny, z tym że do tego okresu nie wlicza się okresów usprawiedliwionej nieobecności nauczyciela w pracy, trwających dłużej niż 3 miesiące;
   
   
4. uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej, która na podstawie analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowy, sprawdza spełnienie przez nauczyciela wymagań dotyczących realizowania zadań lub podejmowania działań na rzecz oświaty oraz ich efektów zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Zakres wymagań dotyczących realizowania zadań lub podejmowania działań na rzecz oświaty oraz ich efektów, których spełnianie jest sprawdzane przez komisję kwalifikacyjną w postępowaniu kwalifikacyjnym na stopień nauczyciela dyplomowanego, obejmuje:

1. doskonalenie warsztatu pracy, w tym w zakresie stosowania technologii informacyjnej i komunikacyjnej oraz pogłębianie wiedzy i umiejętności w celu podnoszenia jakości pracy w szkole;
   
   
2. umiejętność dzielenia się wiedzą i doświadczeniem z innymi nauczycielami, w tym przez prowadzenie:
   
   a) zajęć otwartych, w szczególności dla nauczycieli odbywających przygotowanie do zawodu
   
   lub
   
   b) zajęć w ramach wewnątrzszkolnego doskonalenia zawodowego lub innych zajęć dla nauczycieli;
   
   
3. umiejętność wykorzystywania w pracy metod aktywizujących ucznia oraz narzędzi multimedialnych i informatycznych sprzyjających procesowi uczenia się;
   
   
4. realizowanie co najmniej jednego z następujących zadań:
   
   a) wykonywanie zadań mentora (do dnia 31 sierpnia 2024 r. wymaganie obejmuje również możliwość wykonywania zadań opiekuna stażu dla nauczycieli odbywających staż na stopień nauczyciela mianowanego), opiekuna praktyk pedagogicznych, społecznego kuratora sądowego, egzaminatora okręgowej komisji egzaminacyjnej, rzeczoznawcy do spaw podręczników, konsultanta Centrum Edukacji Artystycznej, wolontariusza wykonującego świadczenia na rzecz stowarzyszenia lub innej organizacji, których celem statutowym jest działalność wychowawcza albo rozszerzanie i wzbogacanie form działalności dydaktycznej, wychowawczej, opiekuńczej i innowacyjnej szkoły, instruktora harcerstwa lub innych zadań służących podniesieniu jakości pracy szkoły lub wykonywanych na rzecz dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi lub zagrożonych wykluczeniem społecznym,
   
   b) opracowanie i wdrożenie innowacji lub działań dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych lub innych związanych z oświatą, w tym podejmowanie działań w ramach realizowanego w szkole eksperymentu pedagogicznego,
   
   c) opracowanie podręcznika lub autorskiej pracy z zakresu oświaty lub rozwoju dziecka opublikowanej w czasopiśmie branżowym lub w formie innej zwartej publikacji,
   
   d) prowadzenie cyklicznych zajęć szkoleniowych dla nauczycieli lub rodziców uczniów, o ile nie należą one do obowiązków nauczyciela, w tym z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość;
   
   e) przeprowadzenie i analizowanie badań naukowych z zakresu oświaty, w szczególności związanych ze specyfiką i potrzebami szkoły oraz wykorzystywanie wyników tych badań do podnoszenia jakości pracy szkoły.

Powoływanie i funkcjonowanie komisji kwalifikacyjnej

Na podstawie:

• art. 9b ust. 2, 2a, 2b i 4, art. 9g ust. 3, 5, 5a, 8 i 9 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 983);
• § 5 ust. 1, § 8 ust. 1, § 9 ust. 1-2, § 11 ust. 1-8 rozp. MEiN z dnia 6 września 2022 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. z 2022 r. poz. 1914).

Komisję kwalifikacyjną dla nauczycieli ubiegających się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego powołuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny.

Komisja kwalifikacyjna przeprowadza postępowanie kwalifikacyjne na wniosek nauczyciela mianowanego skierowany do organu sprawującego nadzór pedagogiczny.

Wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego zawiera:

1. imię (imiona) i nazwisko, datę urodzenia oraz adres do korespondencji nauczyciela;
   
   
2. miejsce zatrudnienia i zajmowane stanowisko;
   
   
3. podpis nauczyciela.

Do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego nauczyciel dołącza:

1. kopię dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje zawodowe i kopię aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, poświadczone przez dyrektora szkoły za zgodność z oryginałem;
   
   
2. zaświadczenie dyrektora szkoły, które zawiera:
   
   a) informacje o wymiarze zatrudnienia nauczyciela i nauczanym przez niego przedmiocie lub rodzaju prowadzonych zajęć, w okresie odpowiednio 3 lat i 9 miesięcy lub 2 lat i 9 miesięcy, wraz ze wskazaniem wszystkich szkół, w których nauczyciel pracował,
   
   b) w przypadku nauczyciela spełniającego warunek okresu pracy w szkole wynoszący 2 lata i 9 miesięcy – także informację o przyczynie skrócenia tego okresu pracy w szkole;
   
   
3. kopię karty oceny pracy zawierającą ocenę co najmniej bardzo dobrą za okres ostatnich 3 lat pracy przed dokonaniem tej oceny, poświadczoną przez dyrektora szkoły za zgodność z oryginałem;
   
   
4. opis i analizę sposobu realizacji wymagań wskazanych powyżej wraz ze wskazaniem w szczególności uzyskanych efektów, podpisane przez nauczyciela czytelnym podpisem – dokument ma objąć nie więcej niż 4 strony w formacie A4.

Uwaga, prawo nie wskazuje jakich standardów redakcyjnych może użyć nauczyciel w dokumencie, pozostawia to w kompetencji samego nauczyciela, a więc może to być np. zestawienie tabelaryczne, zapis za pomocą struktury, ujęcie realizowanych wymagań za pomocą opisu oraz punktów i inne.

Jeżeli wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego wraz z załączoną do niego dokumentacją nie spełniają wymagań formalnych, nauczycielowi wskazuje się szczegółowo stwierdzone braki i wzywa się nauczyciela do ich usunięcia w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania, wraz z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. O terminie i miejscu przeprowadzenia rozmowy kwalifikacyjnej powiadamia się nauczyciela co najmniej 7 dni przed dniem posiedzenia komisji kwalifikacyjnej.

W skład komisji kwalifikacyjnej dla nauczyciela mianowanego ubiegającego się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego wchodzą:

1. przedstawiciel organu sprawującego nadzór pedagogiczny, jako jej przewodniczący;
   
   
2. dyrektor szkoły;
   
   
3. dwoje ekspertów z listy, którą prowadzi minister właściwy do spraw oświaty i wychowania.

W skład komisji kwalifikacyjnej są powoływani eksperci posiadający kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole tego samego typu co szkoła, w której nauczyciel jest zatrudniony, z których co najmniej jeden, w miarę możliwości, naucza tego samego przedmiotu lub prowadzi ten sam rodzaj zajęć.

Na wniosek nauczyciela w skład komisji wchodzi przedstawiciel wskazanego we wniosku związku zawodowego. Przedstawiciela związku zawodowego wskazuje właściwy organ statutowy związku.

Komisja kwalifikacyjna zapoznaje się z oceną pracy nauczyciela oraz opisem i analizą sposobu realizacji wymagań i zadań wskazanych przez nauczyciela, a także przeprowadza rozmowę z nauczycielem, podczas której nauczyciel:

1. dokonuje prezentacji dorobku zawodowego;
   
   
2. odpowiada na pytania członków komisji kwalifikacyjnej dotyczące realizowanych zadań lub podjętych działań na rzecz oświaty oraz ich efektów w zakresie wymagań i zadań wskazanych przez nauczyciela z wymagań określonych w rozporządzeniu.

W trakcie rozmowy kwalifikacyjnej zapewnia się nauczycielowi dostęp do aktów prawnych oraz umożliwia dokonanie prezentacji w czasie prezentowania przez nauczyciela dorobku zawodowego.

Każdy z członków komisji kwalifikacyjnej, po dokonaniu analizy dorobku zawodowego i przeprowadzonej rozmowie ocenia spełnienie przez nauczyciela wymagań i zadań wskazanych przez nauczyciela, przyznając łącznie za wszystkie wymagania punkty według skali od 0 do 10.

Na podstawie liczby punktów przyznanych przez członków komisji kwalifikacyjnej oblicza się średnią arytmetyczną punktów.

W przypadku gdy liczba członków komisji kwalifikacyjnej obecnych na posiedzeniu jest większa niż 3, odrzuca się jedną najwyższą i jedną najniższą ocenę punktową, z wyjątkiem przypadku gdy:

1. co najmniej dwie najwyższe oceny punktowe przyznane przez członków komisji kwalifikacyjnej są takie same;
   
   
2. wszyscy członkowie komisji kwalifikacyjnej przyznali takie same oceny punktowe.

Komisja kwalifikacyjna podejmuje rozstrzygnięcia w obecności co najmniej 2/3 składu swoich członków.

Nauczyciel uzyskuje akceptację komisji kwalifikacyjnej, jeżeli średnia arytmetyczna uzyskanych punktów wynosi co najmniej 7.

Po uzyskaniu akceptacji komisji kwalifikacyjnej nauczyciel otrzymuje zaświadczenie, zgodnie z wzorem, który znajduje się w rozporządzeniu.

Z przebiegu prac komisji kwalifikacyjnej sporządza się protokół zgodnie z zawartością wskazaną w rozporządzeniu.

Stopień awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej nadaje organ sprawujący nadzór pedagogiczny. Akt nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego dla nauczyciela, który otrzymał zaświadczenie po uzyskaniu akceptacji komisji kwalifikacyjnej zostaje nauczycielowi wręczony w terminie późniejszym, po odpowiednim zawiadomieniu. 

Nauczyciel, który nie uzyskał akceptacji komisji kwalifikacyjnej, może ponownie złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego po przepracowaniu w szkole co najmniej 9 miesięcy. W przypadku powtórnego nieuzyskania akceptacji komisji kwalifikacyjnej przed kolejnym ubieganiem się o uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej nauczyciel jest obowiązany do przepracowania w szkole co najmniej 2 lat i 9 miesięcy.

Załącznik do opracowania:

1. propozycja wniosku nauczyciela mianowanego o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego – pobierz <<TUTAJ>>

Danuta Skrzypek
Edukator, menadżer oświaty, wieloletni dyrektor szkoły, specjalista organizacji procesu kształcenia i zarządzania jakością pracy szkoły, zdobywczyni licencji na prowadzenie grantów kuratoryjnych w zakresie: dokumentacji pracy szkoły, bezpieczeństwa uczniów, planowania procesu dydaktyczno-wychowawczego w świetle podstawy programowej kształcenia ogólnego, nauczyciel biologii i chemii w szkołach różnych typów. Laureatka licznych nagród kuratoryjnych i samorządowych; za szczególne zasługi dla oświaty odznaczona medalem KEN.

Dokładamy wszelkich starań, aby zamieszczane informacje były rzetelne i zgodne z aktualną wiedzą. Nie ponosimy jednak odpowiedzialności za ewentualne błędy czy braki w artykule ani za rezultaty działań podjętych na ich podstawie.