#prawo oświatowe
Skrócenie przygotowania do zawodu nauczyciela mianowanego #prawo oświatowe
Program nauczania w szkole – kto decyduje i na jakich zasadach
Szkoły funkcjonujące w polskim systemie edukacji, z wyraźnie sformułowaną misją i wizją działalności, która ma sprzyjać wysokiej jakości edukacji, definiują swoją odrębność poprzez wiele różnorodnych działań skierowanych do uczniów i ich rodziców. Jednym z nich jest niewątpliwie proponowanie dopuszczonych do użytku w danej szkole programów nauczania dostosowanych do potrzeb i możliwości uczniów, dla których są przeznaczone.
Od blisko 11 lat minister właściwy do spraw oświaty i wychowania nie dopuszcza już do użytku programów nauczania, pozostawiając tę kwestię w kompetencji dyrektora szkoły. Niemniej, proces dopuszczenia programów nauczania do użytku w danej szkole musi być zgodny z przepisami prawa, co oznacza, że programy nauczania w szkołach uwzględniają w całości podstawę programową określoną w drodze rozporządzenia przez właściwego ministra do spraw oświaty i wychowania. Zastosowana w artykule formuła „3U – uświadamiam, uczę, utrwalam” w prosty sposób przeprowadzi Cię przez zagadnienie związane z dopuszczeniem programów nauczania do użytku w danej szkole, a załączony materiał do pobrania będzie Twoją listą sprawdzającą. Życzymy miłej lektury.
Podstawa programowa i program nauczania to dwa odrębne dokumenty kształtowane na dwóch różnych poziomach. Pierwszy z nich na poziomie centralnym – Ministerstwo Edukacji Narodowej – a drugi na poziomie lokalnym, czyli szkoły.
Szkoły, jak wskazano w wyżej przywołanych przepisach prawa, realizują programy nauczania dla poszczególnych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, uwzględniające podstawę programową kształcenia ogólnego, a w przypadku szkół prowadzących kształcenie zawodowe również programy nauczania zawodu, które uwzględniają z kolei podstawę programową kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego. Szczegółowe definicje zarówno podstawy programowej, jak i programu nauczania znajdziemy w przepisach ustawy – Prawo oświatowe. Przez podstawę programową kształcenia ogólnego należy rozumieć obowiązkowe zestawy celów kształcenia i treści nauczania, w tym umiejętności opisane w formie ogólnych i szczegółowych wymagań dotyczących wiedzy i umiejętności, które powinien posiadać uczeń po zakończeniu określonego etapu edukacyjnego, oraz zadania wychowawczo-profilaktyczne szkoły, uwzględniane odpowiednio w programach nauczania i podczas realizacji zajęć z wychowawcą oraz umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych, a także warunki i sposób realizacji tych podstaw programowych (patrz art. 4 pkt 24 ustawy – Prawo oświatowe). Podstawy programowe kształcenia ogólnego są określone w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, wydanym na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 lit b-h ustawy – Prawo oświatowe. Natomiast przez podstawę programową kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego należy rozumieć obowiązkowy zestaw celów kształcenia i treści nauczania opisanych w formie oczekiwanych efektów kształcenia: zakresu wiedzy, umiejętności zawodowych oraz kompetencji personalnych i społecznych niezbędnych dla zawodu lub kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, uwzględnianych w programach nauczania, jak również kryteria weryfikacji tych efektów umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych, a także warunki realizacji kształcenia w zawodzie, w tym wyposażenie i sprzęt niezbędne do realizacji tego kształcenia oraz minimalną liczbę godzin kształcenia w zawodzie (patrz art. 4 pkt 25 ustawy – Prawo oświatowe).
Podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego są określone w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, wydanym na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy – Prawo oświatowe.
Co do definicji programu nauczania z zakresu kształcenia ogólnego oraz programu nauczania zawodu, przepisy art. 4 pkt 26 i 27 ustawy – Prawo oświatowe odsyłają nas do art. 3 pkt 13b oraz 13c ustawy o systemie oświaty.
I tak, przez program nauczania do danych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego należy rozumieć opis sposobu realizacji celów wychowania lub kształcenia oraz treści nauczania ustalonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla danego etapu edukacyjnego (patrz art. 3 pkt. 13b ustawy o systemie oświaty).
Przez program nauczania zawodu należy rozumieć opis sposobu realizacji celów kształcenia i treści nauczania ustalonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego, w formie oczekiwanych efektów kształcenia, uwzględniający wyodrębnienie kwalifikacji w zawodzie, zgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa branżowego; program nauczania zawodu zawiera także programy nauczania do poszczególnych obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia w zawodzie, ustalonych przez dyrektora szkoły (patrz art. 3 pkt. 13c ustawy o systemie oświaty).
TAK dla treści wykraczających w programie nauczania
Przepis art. 22a ust. 4 ustawy o systemie oświaty wskazuje, że programy nauczania do zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego na dany etap edukacyjny oraz program nauczania zawodu mogą obejmować treści nauczania wykraczające poza zakres treści nauczania ustalonych dla danych zajęć edukacyjnych w podstawie programowej kształcenia ogólnego albo treści nauczania ustalonych w formie efektów kształcenia dla danego zawodu w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego.
Jednocześnie przepis art. 22 ust. 4a ustawy o systemie oświaty wskazuje, że ww. przypadku w programach nauczania oznacza się w sposób czytelny treści nauczania wykraczające poza zakres treści nauczania ustalonych dla danych zajęć edukacyjnych w podstawie programowej kształcenia ogólnego albo treści nauczania ustalonych w formie efektów kształcenia dla danego zawodu w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego. Niezwykle istotną kwestię wskazuje przepis art. 22 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, który stanowi, że programy nauczania do zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego na dany etap edukacyjny oraz program nauczania zawodu powinny być dostosowane do potrzeb i możliwości uczniów, dla których są przeznaczone. W odniesieniu do programu nauczania zawodu warto przyjrzeć się temu, co określono w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. z 2024 r. poz. 611 z późn. zm.) cyt.: „Działalność edukacyjna szkoły w zakresie kształcenia w danym zawodzie szkolnictwa branżowego jest określona w programie nauczania tego zawodu, dopuszczonym do użytku w szkole przez dyrektora szkoły. Program nauczania zawodu uwzględnia wszystkie elementy podstawy programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego, przy czym treści nauczania opisane w formie efektów kształcenia realizowane w pierwszej kwalifikacji wyodrębnionej w danym zawodzie, które są tożsame z treściami nauczania opisanymi w formie efektów kształcenia, realizowanymi w drugiej kwalifikacji wyodrębnionej w tym samym zawodzie, nie są powtarzane, z wyjątkiem treści nauczania opisanych w formie efektów kształcenia dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, języka obcego zawodowego oraz kompetencji personalnych i społecznych, które w programie nauczania zawodu są dostosowane do zakresu drugiej kwalifikacji wyodrębnionej w danym zawodzie. Program nauczania zawodu może również obejmować treści nauczania wykraczające poza zakres treści nauczania ustalonych w formie efektów kształcenia dla danego zawodu w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego”.
Kto przygotowuje program nauczania w świetle przepisów prawa
Zgodnie z przepisem art. 22a ust 1 ustawy o systemie oświaty nauczyciel lub zespół nauczycieli przedstawia dyrektorowi szkoły program nauczania do danych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego na dany etap edukacyjny. Zgodnie z przepisem art. 22a ust. 3 ww. ustawy w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe, z wyjątkiem szkoły artystycznej, nauczyciel lub zespół nauczycieli prowadzących kształcenie zawodowe w danym zawodzie przedstawia dyrektorowi szkoły program nauczania tego zawodu. Jednocześnie należy wskazać, że kwestię tę określa również załącznik nr 1 do rozporządzenia w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego, w którym wskazano, że program nauczania zawodu jest opracowywany przez nauczyciela lub zespół nauczycieli prowadzących kształcenie zawodowe w danym zawodzie, z zaznaczeniem, aby był on opracowywany w konsultacji z pracodawcami lub organizacjami pracodawców właściwymi dla danego zawodu.
Dopuszczenie programu nauczania do użytku w danej szkole w świetle przepisów prawa
Zgodnie z art. 22a ust. 6 ustawy o systemie oświaty dyrektor szkoły, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej, dopuszcza do użytku w danej szkole przedstawiony przez nauczyciela lub zespół nauczycieli odpowiednio program lub programy nauczania, o których mowa w ust. 1 i 3 ( tj. programy nauczania do danych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego na dany etap edukacyjny i program nauczania danego zawodu).
Należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z treścią art. 22a ust.7 ww. ustawy dopuszczone do użytku programy nauczania, o których mowa w ust. 1 i 3, stanowią szkolny zestaw programów nauczania. W dalszej części tego przepisu wskazano, że dyrektor szkoły jest odpowiedzialny za uwzględnienie w szkolnym zestawie programów nauczania całości podstawy programowej kształcenia ogólnego ustalonej dla danego etapu edukacyjnego, a w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe – także podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego.
Karta oceny dopuszczenia programów nauczania w szkole zgodnie z przepisami prawa – pobierz <<TUTAJ>>
Wierzymy, że zestawione w artykule przepisy prawa ułatwią proces dopuszczania programów nauczania do użytku w Twojej szkole, a załączona karta oceny będzie stanowić narzędzie sprawdzające przeprowadzenie tego procesu zgodnie z obowiązującym prawem.
Urszula Chaberska
Absolwentka Politechniki Łódzkiej na kierunku włókiennictwo. Starszy wizytator w Kuratorium Oświaty i nauczyciel dyplomowany przedmiotów zawodowych z ponad 25 letnim stażem pracy. Posiada doświadczenia zdobyte na stanowisku dyrektora w szkole prowadzącej kształcenie zawodowe. Czynny egzaminator Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej posiadający doświadczenie w zakresie tworzenia i recenzji zadań egzaminacyjnych egzaminu zawodowego. Autor programów nauczania na kwalifikacyjnych kursach zawodowych. Ukończyła liczne kursy i studia podyplomowe, m.in. w zakresie zarządzania projektami unijnymi i zarządzania oświatą. Koordynator projektów unijnych, zastępca koordynatora ds. kształcenia zawodowego w Kuratorium Oświaty. Posiada doświadczenie w prowadzeniu szkoleń dla dyrektorów szkół i placówek w szczególności w zakresie prawa oświatowego i kształcenia zawodowego. Wdrażała wprowadzane w wyniku reformy kształcenia zawodowego w 2019 roku, zmiany w kształceniu zawodowym, jako prelegent cyklu szkoleń, w tym Kujawsko-Pomorskiego Regionalnego Kongresu Zawodowego pod Patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. Wyróżniona Medalem Komisji Edukacji Narodowej.
Anna Herbut-Giżyńska
Absolwentka Uniwersytetu Szczecińskiego na kierunku ekonomia. Trener oświaty, trener wspomagania, oligofrenopedagog i nauczyciel dyplomowany przedmiotów zawodowych z 25-letnim stażem pracy. Posiada doświadczenia zdobyte na stanowisku: wicedyrektora w szkole prowadzącej kształcenie zawodowe, starszego wizytatora w Kuratorium Oświaty. Czynny egzaminator Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej. Ukończyła liczne kursy kwalifikacyjne i studia podyplomowe, m.in. w zakresie administracji publicznej, zarządzania oświatą, doradztwa zawodowego z elementami coachingu, diagnozy, terapii i edukacji osób ze spektrum autyzmu, etyki dla nauczycieli. Posiada doświadczenie w prowadzeniu szkoleń dla dyrektorów szkół i placówek w szczególności w zakresie prawa oświatowego i kształcenia zawodowego. Wdrażała wprowadzane zmiany w wyniku reformy kształcenia zawodowego w 2019 roku, zmiany w kształceniu zawodowym, jako prelegent cyklu szkoleń, w tym Kujawsko-Pomorskiego Regionalnego Kongresu Zawodowego pod Patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. Doświadczony mówca i lider w Międzynarodowym Klubie Mówców Toastmasters International. Wyróżniona Medalem Komisji Edukacji Narodowej, a w ostatnim czasie odebrała z rąk Marszałka Województwa wyróżnienie w kategorii Kujawsko-Pomorski Lider Edukacji 2025.
Dokładamy wszelkich starań, aby zamieszczane informacje były rzetelne i zgodne z aktualną wiedzą. Nie ponosimy jednak odpowiedzialności za ewentualne błędy czy braki w artykule ani za rezultaty działań podjętych na ich podstawie.
Od blisko 11 lat minister właściwy do spraw oświaty i wychowania nie dopuszcza już do użytku programów nauczania, pozostawiając tę kwestię w kompetencji dyrektora szkoły. Niemniej, proces dopuszczenia programów nauczania do użytku w danej szkole musi być zgodny z przepisami prawa, co oznacza, że programy nauczania w szkołach uwzględniają w całości podstawę programową określoną w drodze rozporządzenia przez właściwego ministra do spraw oświaty i wychowania. Zastosowana w artykule formuła „3U – uświadamiam, uczę, utrwalam” w prosty sposób przeprowadzi Cię przez zagadnienie związane z dopuszczeniem programów nauczania do użytku w danej szkole, a załączony materiał do pobrania będzie Twoją listą sprawdzającą. Życzymy miłej lektury.
UŚWIADAMIAM
Programy nauczania są fundamentem pracy każdej szkoły i wyznaczają kierunek całego procesu dydaktyczno-wychowawczego. Z punktu widzenia prawa oświatowego podstawą regulującą program nauczania w polskich szkołach jest Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 z późn. zm.). Przepisy art. 14 ust. 1 pkt 4a oraz art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy jednoznacznie wskazują, że odpowiednio szkołą publiczną / szkołą niepubliczną niebędącą szkołą artystyczną jest szkoła, która realizuje programy nauczania uwzględniające podstawę programową kształcenia ogólnego, a w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe – również podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego. Należy również wskazać, iż zarówno wyznaczenie zakresu pojęcia program nauczania, jak również jego opracowanie, wskazanie osób odpowiedzialnych za jego przygotowanie oraz dopuszczenie do użytku w danej szkole regulują, obok ustawy – Prawo oświatowe, również przepisy Ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2025 r. poz. 881 z późn. zm.).UCZĘ
Podstawa programowa a program nauczaniaPodstawa programowa i program nauczania to dwa odrębne dokumenty kształtowane na dwóch różnych poziomach. Pierwszy z nich na poziomie centralnym – Ministerstwo Edukacji Narodowej – a drugi na poziomie lokalnym, czyli szkoły.
Szkoły, jak wskazano w wyżej przywołanych przepisach prawa, realizują programy nauczania dla poszczególnych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, uwzględniające podstawę programową kształcenia ogólnego, a w przypadku szkół prowadzących kształcenie zawodowe również programy nauczania zawodu, które uwzględniają z kolei podstawę programową kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego. Szczegółowe definicje zarówno podstawy programowej, jak i programu nauczania znajdziemy w przepisach ustawy – Prawo oświatowe. Przez podstawę programową kształcenia ogólnego należy rozumieć obowiązkowe zestawy celów kształcenia i treści nauczania, w tym umiejętności opisane w formie ogólnych i szczegółowych wymagań dotyczących wiedzy i umiejętności, które powinien posiadać uczeń po zakończeniu określonego etapu edukacyjnego, oraz zadania wychowawczo-profilaktyczne szkoły, uwzględniane odpowiednio w programach nauczania i podczas realizacji zajęć z wychowawcą oraz umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych, a także warunki i sposób realizacji tych podstaw programowych (patrz art. 4 pkt 24 ustawy – Prawo oświatowe). Podstawy programowe kształcenia ogólnego są określone w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, wydanym na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 lit b-h ustawy – Prawo oświatowe. Natomiast przez podstawę programową kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego należy rozumieć obowiązkowy zestaw celów kształcenia i treści nauczania opisanych w formie oczekiwanych efektów kształcenia: zakresu wiedzy, umiejętności zawodowych oraz kompetencji personalnych i społecznych niezbędnych dla zawodu lub kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, uwzględnianych w programach nauczania, jak również kryteria weryfikacji tych efektów umożliwiające ustalenie kryteriów ocen szkolnych i wymagań egzaminacyjnych, a także warunki realizacji kształcenia w zawodzie, w tym wyposażenie i sprzęt niezbędne do realizacji tego kształcenia oraz minimalną liczbę godzin kształcenia w zawodzie (patrz art. 4 pkt 25 ustawy – Prawo oświatowe).
Podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego są określone w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, wydanym na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy – Prawo oświatowe.
Co do definicji programu nauczania z zakresu kształcenia ogólnego oraz programu nauczania zawodu, przepisy art. 4 pkt 26 i 27 ustawy – Prawo oświatowe odsyłają nas do art. 3 pkt 13b oraz 13c ustawy o systemie oświaty.
I tak, przez program nauczania do danych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego należy rozumieć opis sposobu realizacji celów wychowania lub kształcenia oraz treści nauczania ustalonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla danego etapu edukacyjnego (patrz art. 3 pkt. 13b ustawy o systemie oświaty).
Przez program nauczania zawodu należy rozumieć opis sposobu realizacji celów kształcenia i treści nauczania ustalonych w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego, w formie oczekiwanych efektów kształcenia, uwzględniający wyodrębnienie kwalifikacji w zawodzie, zgodnie z klasyfikacją zawodów szkolnictwa branżowego; program nauczania zawodu zawiera także programy nauczania do poszczególnych obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia w zawodzie, ustalonych przez dyrektora szkoły (patrz art. 3 pkt. 13c ustawy o systemie oświaty).
TAK dla treści wykraczających w programie nauczania
Przepis art. 22a ust. 4 ustawy o systemie oświaty wskazuje, że programy nauczania do zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego na dany etap edukacyjny oraz program nauczania zawodu mogą obejmować treści nauczania wykraczające poza zakres treści nauczania ustalonych dla danych zajęć edukacyjnych w podstawie programowej kształcenia ogólnego albo treści nauczania ustalonych w formie efektów kształcenia dla danego zawodu w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego.
Jednocześnie przepis art. 22 ust. 4a ustawy o systemie oświaty wskazuje, że ww. przypadku w programach nauczania oznacza się w sposób czytelny treści nauczania wykraczające poza zakres treści nauczania ustalonych dla danych zajęć edukacyjnych w podstawie programowej kształcenia ogólnego albo treści nauczania ustalonych w formie efektów kształcenia dla danego zawodu w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego. Niezwykle istotną kwestię wskazuje przepis art. 22 ust. 5 ustawy o systemie oświaty, który stanowi, że programy nauczania do zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego na dany etap edukacyjny oraz program nauczania zawodu powinny być dostosowane do potrzeb i możliwości uczniów, dla których są przeznaczone. W odniesieniu do programu nauczania zawodu warto przyjrzeć się temu, co określono w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. z 2024 r. poz. 611 z późn. zm.) cyt.: „Działalność edukacyjna szkoły w zakresie kształcenia w danym zawodzie szkolnictwa branżowego jest określona w programie nauczania tego zawodu, dopuszczonym do użytku w szkole przez dyrektora szkoły. Program nauczania zawodu uwzględnia wszystkie elementy podstawy programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego, przy czym treści nauczania opisane w formie efektów kształcenia realizowane w pierwszej kwalifikacji wyodrębnionej w danym zawodzie, które są tożsame z treściami nauczania opisanymi w formie efektów kształcenia, realizowanymi w drugiej kwalifikacji wyodrębnionej w tym samym zawodzie, nie są powtarzane, z wyjątkiem treści nauczania opisanych w formie efektów kształcenia dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, języka obcego zawodowego oraz kompetencji personalnych i społecznych, które w programie nauczania zawodu są dostosowane do zakresu drugiej kwalifikacji wyodrębnionej w danym zawodzie. Program nauczania zawodu może również obejmować treści nauczania wykraczające poza zakres treści nauczania ustalonych w formie efektów kształcenia dla danego zawodu w podstawie programowej kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego”.
Kto przygotowuje program nauczania w świetle przepisów prawa
Zgodnie z przepisem art. 22a ust 1 ustawy o systemie oświaty nauczyciel lub zespół nauczycieli przedstawia dyrektorowi szkoły program nauczania do danych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego na dany etap edukacyjny. Zgodnie z przepisem art. 22a ust. 3 ww. ustawy w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe, z wyjątkiem szkoły artystycznej, nauczyciel lub zespół nauczycieli prowadzących kształcenie zawodowe w danym zawodzie przedstawia dyrektorowi szkoły program nauczania tego zawodu. Jednocześnie należy wskazać, że kwestię tę określa również załącznik nr 1 do rozporządzenia w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego, w którym wskazano, że program nauczania zawodu jest opracowywany przez nauczyciela lub zespół nauczycieli prowadzących kształcenie zawodowe w danym zawodzie, z zaznaczeniem, aby był on opracowywany w konsultacji z pracodawcami lub organizacjami pracodawców właściwymi dla danego zawodu.
Dopuszczenie programu nauczania do użytku w danej szkole w świetle przepisów prawa
Zgodnie z art. 22a ust. 6 ustawy o systemie oświaty dyrektor szkoły, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej, dopuszcza do użytku w danej szkole przedstawiony przez nauczyciela lub zespół nauczycieli odpowiednio program lub programy nauczania, o których mowa w ust. 1 i 3 ( tj. programy nauczania do danych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego na dany etap edukacyjny i program nauczania danego zawodu).
Należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z treścią art. 22a ust.7 ww. ustawy dopuszczone do użytku programy nauczania, o których mowa w ust. 1 i 3, stanowią szkolny zestaw programów nauczania. W dalszej części tego przepisu wskazano, że dyrektor szkoły jest odpowiedzialny za uwzględnienie w szkolnym zestawie programów nauczania całości podstawy programowej kształcenia ogólnego ustalonej dla danego etapu edukacyjnego, a w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe – także podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego.
UTRWALAM
Programy nauczania opracowane w oparciu o obowiązującą podstawę programową nie tylko porządkują treści i cele kształcenia, metody pracy z uczniem i sposoby oceniania, ale są też ważnym narzędziem wspierającym nauczyciela w jego codziennej pracy, które ukierunkowuje w sposób bardzo świadomy cały proces nauczania. Jako nauczyciel decydujesz o tym, jaki program nauczania chcesz zaproponować swoim uczniom, pamiętając o wszystkich wiążących prawnie uwarunkowaniach. Będzie to zatem program nauczania opracowany w oparciu o podstawę programową, dostosowany do potrzeb i możliwości uczniów w Twojej szkole , dla których jest przeznaczony, i w uzasadnionych przypadkach obejmujący treści wykraczające poza zakres treści nauczania ustalonych w podstawie programowej. O ile przepisy prawa nie wskazują obowiązku wprowadzenia przez szkoły procedury dopuszczenia przez dyrektora programów nauczania do użytku w szkole, o tyle przepis art. 22a ustawy o systemie oświaty poprowadzi Cię przez kolejne czynności z tym związane. Wobec powyższego, jako dyrektor szkoły, po przedstawieniu przez nauczyciela lub zespół nauczycieli programów nauczania do poszczególnych zajęć edukacyjnych, zasięgniesz opinii rady pedagogicznej, która podejmuje stosowną uchwałę w sprawie opinii o programach nauczania, dla której podstawą prawną będzie art. 22 a ust. 6 ustawy o systemie oświaty. Ponadto, w zakresie swoich kompetencji, dopuszczasz odpowiednio programy nauczania do danych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego na dany etap edukacyjny i program nauczania danego zawodu w Twojej szkole. Zatwierdzone przez dyrektora programy nauczania stanowią szkolny zestaw programów nauczania.Karta oceny dopuszczenia programów nauczania w szkole zgodnie z przepisami prawa – pobierz <<TUTAJ>>
Wierzymy, że zestawione w artykule przepisy prawa ułatwią proces dopuszczania programów nauczania do użytku w Twojej szkole, a załączona karta oceny będzie stanowić narzędzie sprawdzające przeprowadzenie tego procesu zgodnie z obowiązującym prawem.
Urszula Chaberska
Absolwentka Politechniki Łódzkiej na kierunku włókiennictwo. Starszy wizytator w Kuratorium Oświaty i nauczyciel dyplomowany przedmiotów zawodowych z ponad 25 letnim stażem pracy. Posiada doświadczenia zdobyte na stanowisku dyrektora w szkole prowadzącej kształcenie zawodowe. Czynny egzaminator Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej posiadający doświadczenie w zakresie tworzenia i recenzji zadań egzaminacyjnych egzaminu zawodowego. Autor programów nauczania na kwalifikacyjnych kursach zawodowych. Ukończyła liczne kursy i studia podyplomowe, m.in. w zakresie zarządzania projektami unijnymi i zarządzania oświatą. Koordynator projektów unijnych, zastępca koordynatora ds. kształcenia zawodowego w Kuratorium Oświaty. Posiada doświadczenie w prowadzeniu szkoleń dla dyrektorów szkół i placówek w szczególności w zakresie prawa oświatowego i kształcenia zawodowego. Wdrażała wprowadzane w wyniku reformy kształcenia zawodowego w 2019 roku, zmiany w kształceniu zawodowym, jako prelegent cyklu szkoleń, w tym Kujawsko-Pomorskiego Regionalnego Kongresu Zawodowego pod Patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. Wyróżniona Medalem Komisji Edukacji Narodowej.
Anna Herbut-Giżyńska
Absolwentka Uniwersytetu Szczecińskiego na kierunku ekonomia. Trener oświaty, trener wspomagania, oligofrenopedagog i nauczyciel dyplomowany przedmiotów zawodowych z 25-letnim stażem pracy. Posiada doświadczenia zdobyte na stanowisku: wicedyrektora w szkole prowadzącej kształcenie zawodowe, starszego wizytatora w Kuratorium Oświaty. Czynny egzaminator Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej. Ukończyła liczne kursy kwalifikacyjne i studia podyplomowe, m.in. w zakresie administracji publicznej, zarządzania oświatą, doradztwa zawodowego z elementami coachingu, diagnozy, terapii i edukacji osób ze spektrum autyzmu, etyki dla nauczycieli. Posiada doświadczenie w prowadzeniu szkoleń dla dyrektorów szkół i placówek w szczególności w zakresie prawa oświatowego i kształcenia zawodowego. Wdrażała wprowadzane zmiany w wyniku reformy kształcenia zawodowego w 2019 roku, zmiany w kształceniu zawodowym, jako prelegent cyklu szkoleń, w tym Kujawsko-Pomorskiego Regionalnego Kongresu Zawodowego pod Patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej. Doświadczony mówca i lider w Międzynarodowym Klubie Mówców Toastmasters International. Wyróżniona Medalem Komisji Edukacji Narodowej, a w ostatnim czasie odebrała z rąk Marszałka Województwa wyróżnienie w kategorii Kujawsko-Pomorski Lider Edukacji 2025.
Dokładamy wszelkich starań, aby zamieszczane informacje były rzetelne i zgodne z aktualną wiedzą. Nie ponosimy jednak odpowiedzialności za ewentualne błędy czy braki w artykule ani za rezultaty działań podjętych na ich podstawie.
Interesuje Cię ta tematyka? Przeczytaj również:
Najbardziej aktualne artykuły:
