W jakim czasie dyrektor szkoły dokonuje oceny pracy nauczyciela początkującego?
Na jaki okres zatrudniany jest nauczyciel początkujący?
W ilu szkołach nauczyciel początkujący realizuje przygotowania do zawodu nauczyciela?
Jakie zadania mentora dla nauczyciela początkującego zostały uszczegółowione i rozszerzone?
Od kiedy nauczyciel rozpoczyna przygotowanie do zawodu nauczyciela zgodnie z nowymi regulacjami prawnymi?

Ocena pracy nauczyciela w pierwszym roku przygotowania do zawodu

Na podstawie:

• art. 1 pkt 1-3, pkt.4 lit. a, pkt 5 lit. a-c ustawy z dnia 25 lipca o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz. 1160);

• at. 6a ust. 1da pkt 1-3, art. fa ust. 1, art. 10 ust. 2-3, ust.3a i 3aa ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986 i 1871 oraz z 2025 r. poz. 620 i 1019).

Zapis w ustawie Karta Nauczyciela, który wskazywał na obowiązek dyrektora szkoły, który dotyczył dokonywania oceny pracy nauczyciela w drugim i ostatnim roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela został zmieniony na konieczność dokonywania oceny pracy tego nauczyciela w pierwszym i ostatnim roku odbywania przygotowania do zawodu. Nowy zapis w ustawie brzmi:

„Dyrektor szkoły dokonuje oceny pracy nauczyciela:

1. po upływie co najmniej 8 miesięcy odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela, ale nie później niż w jedenastym miesiącu odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela. Jeżeli nauczyciel w trakcie pierwszych 8 miesięcy odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela zmienił miejsce zatrudnienia – oceny tej dokonuje się po upływie 3 miesięcy odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela w nowym miejscu zatrudnienia, jednak nie wcześniej niż po upływie 8 miesięcy odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela, ale nie później niż w dwunastym miesiącu odbywania przygotowani do zawodu nauczyciela; Przed dokonaniem wskazanej oceny pracy w pierwszym roku przygotowania do zawodu nauczyciela, nauczyciel jest obowiązany przeprowadzić zajęcia w wymiarze co najmniej 1 godziny w obecności wskazanych w ustawie nauczycieli;
   
   
2. w ostatnim roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela;
   
   
3. w ostatnim roku odbywania dodatkowego przygotowania do zawodu nauczyciela – w przypadkach wskazanych w ustawie Karta Nauczyciela”.

Uległa zmianie długość trwania okresu zatrudnienia nauczyciela początkującego na czas określony z dwóch do jednego roku szkolnego. Dyrektor szkoły nawiązuje z nauczycielem początkującym, który posiada wymagane kwalifikacje, stosunek pracy na podstawie umowy o pracę na czas określony na jeden rok szkolny, a w przypadku nawiązania stosunku pracy w trakcie roku szkolnego – na okres do końca roku szkolnego, w trakcie którego został nawiązany stosunek pracy.

W szczególnych przypadkach uzasadnionych potrzebami szkoły z nauczycielem początkującym, który legitymuje się wymaganym poziomem wykształcenia i nie posiada przygotowania pedagogicznego, może być nawiązany stosunek pracy na podstawie umowy o pracę na czas określony na jeden rok szkolny. W przypadku nawiązania stosunku w trakcie roku szkolnego – na okres do końca roku szkolnego, w trakcie którego nawiązano stosunek pracy, o ile zobowiąże się do uzyskania przygotowania pedagogicznego w trakcie pierwszego roku pracy w szkole.

W przypadku, gdy nauczyciel w ciągu pierwszego roku pracy w szkole nie uzyska przygotowania pedagogicznego z przyczyn od niego niezależnych, z nauczycielem może być zawarta umowa o pracę na kolejny jeden rok szkolny.

W przypadku, gdy nauczyciel nie uzyska przygotowania pedagogicznego w ciągu drugiego roku pracy w szkole, z nauczycielem nie zawiera się umowy o pracę na kolejny rok szkolny.

Stosunek pracy z nauczycielem początkującym, który:

1. posiada wymagane kwalifikacje oraz
2. przepracował co najmniej 11 miesięcy w szkole oraz
3. posiada co najmniej dobrą ocenę pracy

– nawiązuje się na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.

Nawiązanie stosunku pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony następuje od roku szkolnego następującego po roku szkolnym, w którym nauczyciel spełnił te trzy wskazane wymagania.

Inne regulacje w ustawie Karta Nauczyciela związane z awansem zawodowym nauczycieli

Na podstawie:

• art. 1 pkt 2 lit.b pkt 3 , pkt 4 lit.a i lit. b, art. 9 ustawy z dnia 25 lipca o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz. 1160);

• art. 9a ust. 2a, art. 9ca ust. 12 pkt 1-6, art. 9fa ust. 6 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986 i 1871 oraz z 2025 r. poz. 620 i 1019).

Nauczyciel początkujący zatrudniony więcej niż w jednej szkole, w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami lub na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela (zatrudnienie nauczyciela bez przygotowania pedagogicznego, który realizuje to przygotowanie pedagogiczne w pierwszym lub z przyczyn niezależnych od nauczyciela w drugim roku zatrudnienia w szkole) odbywa przygotowanie do zawodu nauczyciela w szkole wskazanej przez nauczyciela jako podstawowe miejsce zatrudnienia.

Komentarz

Nauczyciel początkujący realizuje przygotowanie do zawodu nauczyciela tylko w jednej szkole – tej, którą sam nauczyciel wskazuje jako podstawowe miejsce zatrudnienia, choć nauczyciel może być zatrudniony równolegle, czyli w tym samym czasie, w więcej niż w jednej szkole (np. w dwóch lub trzech).

W ustawie zostały uszczegółowione zadania mentora, którego dyrektor szkoły przydziela spośród nauczycieli mianowanych lub dyplomowanych nauczycielowi odbywającemu przygotowanie do zawodu nauczyciela. Są to uszczegółowione zadania dotyczące liczby obserwowanych zajęć przez mentora, które prowadzi nauczyciel początkujący, liczby obserwowanych zajęć przez nauczyciela początkującego, które prowadzi mentor oraz udziału mentora w pracach komisji w ostatnim roku przygotowania do zawodu nauczyciela.

Zadaniem mentora jest:

1. wspieranie na bieżąco nauczyciela w procesie wdrażania do pracy w zawodzie, w tym zapoznanie go z dokumentacją przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz innymi dokumentami obowiązującymi w szkole;
   
   
2. udzielanie nauczycielowi pomocy w doborze właściwych form doskonalenia zawodowego;
   
   
3. dzielenie się z nauczycielem wiedzą i doświadczeniem w zakresie niezbędnym do efektywnej realizacji obowiązków nauczyciela;
   
   
4. umożliwienie nauczycielowi obserwowania prowadzonych prze siebie zajęć oraz omawianie z nim tych zajęć wymiarze co najmniej 1 godziny w miesiącu w pierwszym roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela i co najmniej 4 godzin w każdym kolejnym roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela;
   
   
5. obserwowanie zajęć prowadzonych przez nauczyciela oraz omawianie z nim tych zajęć, w wymiarze co najmniej 1 godziny w miesiącu w pierwszym roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela i co najmniej 4 godzin w każdym kolejnym roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela, wliczając zajęcia, które nauczyciel odbywa w pierwszym (co najmniej 1 godzina zajęć) i w ostatnim roku (1 godzina zajęć) przygotowania do zawodu nauczyciela w obecności zespołu nauczycieli i komisji powołanych przez dyrektora szkoły;
   
   
6. inspirowanie i zachęcanie nauczyciela do podejmowania wyzwań zawodowych.

W ostatnim roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela, nauczyciel po uzyskaniu co najmniej dobrej oceny pracy, jest obowiązany przeprowadzić zajęcia, w wymiarze 1 godziny w obecności komisji powołanej przez dyrektora szkoły. Skład tej komisji został rozszerzony o udział w jej pracach przydzielonego przez dyrektora szkoły mentora dla nauczyciela początkującego.

Nauczyciel, który rozpoczął odbywanie przygotowania do zawodu nauczyciela przed 1 września 2025 r. odbywa je według przepisów dotychczasowych.





Danuta Skrzypek
Edukator, menadżer oświaty, wieloletni dyrektor szkoły, specjalista organizacji procesu kształcenia i zarządzania jakością pracy szkoły, zdobywczyni licencji na prowadzenie grantów kuratoryjnych w zakresie: dokumentacji pracy szkoły, bezpieczeństwa uczniów, planowania procesu dydaktyczno-wychowawczego w świetle podstawy programowej kształcenia ogólnego, nauczyciel biologii i chemii w szkołach różnych typów. Laureatka licznych nagród kuratoryjnych i samorządowych; za szczególne zasługi dla oświaty odznaczona medalem KEN.


Dokładamy wszelkich starań, aby zamieszczane informacje były rzetelne i zgodne z aktualną wiedzą. Nie ponosimy jednak odpowiedzialności za ewentualne błędy czy braki w artykule ani za rezultaty działań podjętych na ich podstawie