W jakich typach szkół prowadzone są zajęcia z doradztwa zawodowego? Których szkół ten wymóg nie dotyczy? Kto może realizować zajęcia doradztwa zawodowego? Nasz ekspert odpowiada na najczęściej pojawiające się pytania w tym obszarze. Na podstawie:
- art. 26a ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tj. Dz. U z 2021 r. poz. 1082);
- rozp. MEN z dnia 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego (Dz. U. z 2019 r. poz. 325).
Przedszkola, oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych i inne formy wychowania przedszkolnego oraz szkoły – z wyjątkiem szkół artystycznych – prowadzą zaplanowane i systematyczne działania w zakresie doradztwa zawodowego. Ich celem jest wspieranie dzieci i uczniów w procesie rozpoznawania zainteresowań i predyspozycji zawodowych oraz podejmowania świadomych decyzji edukacyjnych i zawodowych – w tym przygotowania do wyboru kolejnego etapu kształcenia i zawodu. Działania te polegają w szczególności na prowadzeniu:
- w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i innych formach wychowania przedszkolnego preorientacji zawodowej, która ma na celu wstępne zapoznanie dzieci z wybranymi zawodami oraz pobudzanie i rozwijanie ich zainteresowań i uzdolnień;
- w klasach I-VI szkół podstawowych orientacji zawodowej, która ma na celu zapoznanie uczniów z wybranymi zawodami, kształtowanie pozytywnych postaw wobec pracy i edukacji oraz pobudzanie, rozpoznawanie i rozwijanie ich zainteresowań i uzdolnień;
- w klasach i szkołach, o których mowa w art. 109 ust. 6, zajęć z zakresu doradztwa zawodowego.
Doradztwo zawodowe jest realizowane na:
- zajęciach edukacyjnych wychowania przedszkolnego,
- obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego lub kształcenia w zawodzie,
- zajęciach z zakresu doradztwa zawodowego,
- zajęciach związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu prowadzonych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej,
- zajęciach z wychowawcą.
Treści programowe z zakresu doradztwa zawodowego dla poszczególnych typów placówek znajdują się załącznikach do rozporządzenia – pobierz tutaj . Doradztwo zawodowe jest realizowane na zajęciach, które są zestawione poniżej. 1. Przedszkola, oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych i inne formy wychowania przedszkolnego.
- Rodzaj zajęć: na zajęciach edukacyjnych wychowania przedszkolnego prowadzonych zgodnie z przyjętym programem wychowania przedszkolnego.
- Osoby prowadzące: nauczyciele prowadzący te zajęcia.
2. Klasy I-VI szkół podstawowych.
- Rodzaj zajęć: na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego.
- Osoby prowadzące: nauczyciele prowadzący te zajęcia.
3. Klasy VII i VIII szkół podstawowych i szkoły ponadpodstawowe.
- Rodzaj zajęć: na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, a w przypadku szkół prowadzących kształcenie zawodowe – również na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych z zakresu kształcenia w zawodzie, a w szkołach specjalnych przysposabiających do pracy na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych.
- Osoby prowadzące: nauczyciele prowadzący te zajęcia.
4. Klasy VII i VIII szkół podstawowych, branżowe szkoły I stopnia, licea ogólnokształcące i technika (z wyjątkiem szkół dla dorosłych).
- Rodzaj zajęć: na zajęciach z zakresu doradztwa zawodowego.
- Osoby prowadzące: doradcy zawodowi posiadający kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela doradcy zawodowego.
Uwaga! W przypadku braku w szkole doradcy zawodowego, do roku szkolnego 2021/22 włącznie, zadania doradcy zawodowego realizuje wskazany przez dyrektora szkoły nauczyciel lub osoba, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy (osoba niebędąca nauczycielem, posiadająca przygotowanie uznane przez dyrektora szkoły za odpowiednie do prowadzenia zajęć, za zgodą kuratora oświaty).
5. Szkoły podstawowe i szkoły ponadpodstawowe.
- Rodzaj zajęć: na zajęciach związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu prowadzonych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
- Osoby prowadzące: doradcy zawodowi, pedagodzy, psycholodzy lub inni nauczyciele prowadzący te zajęcia.
6. Szkoły podstawowe i szkoły ponadpodstawowe (z wyjątkiem branżowych szkół II stopnia, szkół specjalnych przysposabiających do pracy, szkół policealnych i szkół dla dorosłych).
- Rodzaj zajęć: na zajęciach z nauczycielem wychowawcą opiekującym się oddziałem.
- Osoby prowadzące: nauczyciel wychowawca opiekujący się oddziałem.
7. Przedszkola, oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych, inne formy wychowania przedszkolnego, szkoły podstawowe i szkoły ponadpodstawowe (z wyjątkiem szkół branżowych II stopnia, szkół policealnych i szkół dla dorosłych).
- Rodzaj zajęć: w ramach wizyt zawodoznawczych mających na celu poznanie przez dzieci i uczniów środowiska pracy w wybranych zawodach, organizowanych u pracodawców, w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe lub placówkach i centrach, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy (placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia praktycznego oraz ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego, które umożliwiają uzyskanie i uzupełnienie wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych).
- Osoby prowadzące: wskazane przez dyrektora szkoły.
Informacja o udziale ucznia w zajęciach z zakresu doradztwa zawodowego nie jest umieszczana na świadectwie szkolnym promocyjnym i świadectwie ukończenia szkoły.
Na każdy rok szkolny w szkole opracowuje się
program realizacji doradztwa zawodowego, uwzględniający wewnątrzszkolny system doradztwa zawodowego. Zakres treści programu realizacji doradztwa zawodowego został określony w rozporządzeniu.
Program realizacji doradztwa zawodowego opracowuje doradca zawodowy albo inny nauczyciel lub nauczyciele odpowiedzialni za realizację doradztwa zawodowego w szkole wyznaczeni przez dyrektora szkoły.
Dyrektor szkoły, w terminie
do dnia 30 września każdego roku szkolnego, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej, zatwierdza program realizacji doradztwa zawodowego.
Propozycja uchwały rady pedagogicznej szkoły w sprawie wyrażenia opinii przed zatwierdzeniem przez dyrektora szkoły programu realizacji doradztwa zawodowego – pobierz tutaj. Danuta Skrzypek Edukator, menadżer oświaty, wieloletni dyrektor szkoły, specjalista organizacji procesu kształcenia i zarządzania jakością pracy szkoły, zdobywczyni licencji na prowadzenie grantów kuratoryjnych w zakresie: dokumentacji pracy szkoły, bezpieczeństwa uczniów, planowania procesu dydaktyczno-wychowawczego w świetle podstawy programowej kształcenia ogólnego, nauczyciel biologii i chemii w szkołach różnych typów. Laureatka licznych nagród kuratoryjnych i samorządowych; za szczególne zasługi dla oświaty odznaczona medalem KEN. Dokładamy wszelkich starań w celu umieszczania prawdziwych i pełnych informacji. Nie ponosimy jednak odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o zamieszczone w artykule informacje lub ewentualne błędy czy braki w artykule.