Czy szkoła może przygotować uczniów na wyzwania przyszłości? Jeśli edukacja ma kształtować osoby zdolne do współpracy, myślenia krytycznego i kreatywności, potrzebujemy nowego podejścia – interdyscyplinarnego, zintegrowanego, opartego na doświadczeniu. Takiego jak STEAM.

Czym jest STEAM?

STEAM to akronim od angielskich słów: Science, Technology, Engineering, Arts, Mathematics. W praktyce oznacza sposób uczenia, który nie dzieli świata na sztuczne szkolne kategorie przedmiotowe, lecz pokazuje, jak wiedza łączy się i uzupełnia w prawdziwym życiu. Zamiast wykładu – eksperyment. Zamiast oddzielnych lekcji biologii i plastyki – wspólny projekt. Uczeń nie tylko uczy się faktów, ale zyskuje narzędzia do rozumienia i zmieniania świata.

Polska na tle Europy

Z najnowszego raportu przygotowanego w ramach europejskiego programu Road-STEAMer wynika, że Polska znajduje się w grupie krajów uznających znaczenie STEAM, ale bez systemowej polityki wspierającej jego rozwój.

Inicjatywy takie jak Laboratoria Przyszłości, Liga Robotów czy Mobilne Laboratoria Przyszłości mają szeroki zasięg i potencjał, jednak ich efektywność ogranicza brak odpowiedniego przygotowania nauczycieli, niedobór treści i brak strategii na poziomie ogólnokrajowym. Ciekawym przykładem rozwiązania są też Modułowe Pracownie Przyrodnicze opracowane przez Centrum Nauki Kopernik. Powstały  na bazie badań i testów z nauczycielami i zawierają także materiały szkoleniowe wspierające rozwój kompetencji nauczycieli.

Tymczasem w krajach takich jak Belgia, Finlandia czy Francja STEAM wpisany jest w strategie edukacyjne jako narzędzie rozwoju społecznego, cyfrowego i klimatycznego. Tam edukacja STEAM to nie tylko innowacja – to podstawa przyszłościowej szkoły.

Jak wygląda sytuacja prawna i systemowa?

Choć w celach edukacyjnych polskiego Ministerstwa Edukacji nie znajdziemy jeszcze hasła "STEAM" wprost, wskazówki polityki oświatowej coraz wyraźniej pokazują kierunek zgodny z duchem tej idei – rozwój kreatywności, krytycznego myślenia, współpracy, cyfryzacja, dbałość o dobrostan uczniów.

Program Road-STEAMer pokazuje, że oddolne działania – projekty realizowane przez nauczycieli i instytucje kultury – mogą wpływać na kształt polityki edukacyjnej. Dlatego tak ważne jest ich dokumentowanie i promowanie.

STEAM w Polsce – historia i potencjał

W Polsce STEAM rozwija się od lat dzięki zaangażowaniu edukatorów, animatorów i instytucji takich jak Centrum Nauki Kopernik. To tu powstają nowatorskie rozwiązania edukacyjne: zestawy ORBIUM do pracy z nowoczesnymi technologiami, scenariusze lekcji o kosmosie i klimacie, projekty nauki obywatelskiej. Wszystkie tworzone w ścisłej współpracy z nauczycielami i uczniami – w duchu STEAM.

Kopernik jest też polskim partnerem projektu Road-STEAMer. Wraz z 20 innymi instytucjami z UE pracuje nad strategią wprowadzania STEAM do powszechnej edukacji.

Dołącz do mapy STEAM!

Ważną częścią projektu jest interaktywna europejska mapa inicjatyw STEAM. To nie tylko baza inspiracji – to także narzędzie, które pokazuje, jak wiele już się dzieje i gdzie są jeszcze luki.

• Na mapie znajdziesz projekty z całej Europy: od szkolnych zajęć po programy uniwersyteckie.

• Twojej inicjatywy tam brakuje? Zgłoś ją!

Wystarczy wypełnić prosty formularz w języku angielskim – również dla działań już zrealizowanych. Każde zgłoszenie zwiększa szansę na to, że STEAM stanie się ważnym elementem systemu edukacji. Mapa jest też jednym z narzędzi, które będą analizowane przez twórców przyszłych krajowych strategii edukacyjnych.


Dlaczego warto?

• Zyskasz widoczność w międzynarodowym środowisku edukatorów.

• Zainspirujesz innych i sam(a) znajdziesz nowe pomysły.

• Współtworzysz przyszłość edukacji – Twoje działania mogą wpłynąć na kierunki polityki oświatowej w Polsce.