Dzieci chorują często i to nikogo nie dziwi. Przedszkola i szkoły są pełne wirusów, a czasem – zdecydowanie rzadziej – pojawiają się także infekcje bakteryjne, które wymagają leczenia antybiotykiem. Rodzice widzą wtedy zwykle poprawę: gorączka spada, objawy choroby słabną, dziecko wraca do formy. Jednocześnie może pojawić się nowy problem – luźniejsze stolce, biegunka, przelewania w brzuchu, wzdęcia albo ból w okolicy pępka. U jednych dzieci trwa to dzień czy dwa, u innych kilka tygodni.

To naturalna konsekwencja tego, że antybiotyki nie działają wybiórczo. Owszem, niszczą bakterie wywołujące chorobę, ale „przy okazji” usuwają część tych, które na co dzień chronią i wspierają jelita. Mowa o mikrobiocie jelitowej, czyli ogromnej społeczności mikroorganizmów – głównie bakterii, ale też wirusów, grzybów i pierwotniaków – żyjących w naszym przewodzie pokarmowym. Odpowiadają za sprawne trawienie, rytm wypróżnień i sporą część odporności. Gdy ich równowaga zostaje zachwiana, dzieci i dorośli reagują dyskomfortem.

Nic więc dziwnego, że rodzice szukają sposobu, by ulżyć swoim dzieciom. Coraz częściej sięgają wtedy po probiotyk. Warto jednak pamiętać, że nie każdą bakterię można tak nazwać, a probiotyki różnią się działaniem. Poszczególne szczepy mają odmienne właściwości, a tylko wybrane są przebadane w kontekście antybiotykoterapii czy czynnościowych bólów brzucha.

Co to są probiotyki?

Probiotyki, zgodnie z definicją WHO, to żywe mikroorganizmy, które podane w odpowiedniej ilości wywierają korzystne działanie na organizm. Aby bakteria mogła zostać uznana za probiotyk, musi spełnić trzy warunki:

1. posiadać dokładnie określony rodzaj, gatunek i szczep,
2. wykazywać udokumentowane, korzystne działanie w konkretnej sytuacji zdrowotnej,
3. być poparta badaniami potwierdzającymi bezpieczeństwo i skuteczność stosowania.

Właściwości probiotyków są szczepozależne, dlatego poprawny opis musi zawierać wszystkie trzy elementy nazwy, np. Lactiplantibacillus plantarum 299v. Produkty fermentowane, takie jak jogurty czy kiszonki, są zdrowe i wartościowe, jednak nie można ich traktować jako probiotyków w sensie klinicznym, jeśli nie zawierają konkretnego, przebadanego szczepu o potwierdzonym działaniu.

Co dzieje się w jelitach podczas antybiotykoterapii?

Antybiotyk działa jak potężny przeciąg – usuwa bakterie bez rozróżnienia na dobre i złe. U dzieci, których mikrobiota dopiero dojrzewa, zaburzenia pojawiają się szczególnie łatwo. Najczęstsze objawy to:

• biegunka
• ból w okolicy pępka
• gazy i wzdęcia
• przelewania w jelitach
• spadek apetytu
• zmęczenie i rozdrażnienie

Bóle brzucha bez uchwytnej przyczyny – skąd się biorą?

W gabinetach pediatrycznych często słyszy się określenie „ból czynnościowy”. Brzuch boli, ale badania są prawidłowe. Takie dolegliwości mogą mocno męczyć dziecko. U podstaw często leżą:

• stres, napięcie, szybkie tempo dnia,
• zaburzona motoryka jelit,
• dysbioza, czyli zachwiana równowaga mikrobioty.

Kryteria Rzymskie IV z 2016 roku jasno opisują te dolegliwości jako efekt zaburzeń osi jelito–mózg.

Dzieci w okresie wzrostu – dlaczego ich jelita są wrażliwe?

W pierwszych latach życia mikrobiota zmienia się dynamicznie. Nowe pokarmy, infekcje, adaptacja do żłobka, przedszkola czy szkoły – wszystko to wpływa na jelita, które działają jak delikatny mechanizm. Każde zaburzenie odbija się na ich pracy.

Równowaga mikrobioty wspiera także wchłanianie składników odżywczych. L. plantarum 299v poprawia wchłanianie niehemowego żelaza z produktów roślinnych, co ma znaczenie u dzieci jedzących mało mięsa lub wybiórczych żywieniowo. Niedobory żelaza wpływają na energię, koncentrację i apetyt.

Co wyróżnia L. plantarum 299v?

To bakteria naturalnie obecna w przewodzie pokarmowym, która dobrze radzi sobie w trudnych warunkach w nim panujących. Jest wyjątkowo odporna na kwas żołądkowy i kwasy żółciowe, dzięki czemu dociera w aktywnej formie do jelit. Szczep wytwarza kwas mlekowy, który obniża pH jelit i tworzy lepsze warunki dla pożytecznych bakterii, a także wspiera równowagę mikrobioty oraz poprawia wchłanianie żelaza i wapnia. Dzięki temu sprawdza się nie tylko podczas antybiotykoterapii, ale także przy infekcjach, problemach trawiennych i okresach większego obciążenia organizmu.

L. plantarum 299v jest jednym z najlepiej przebadanych szczepów – opisano go w ponad 150 publikacjach naukowych, posiada ponad 60 badań klinicznych i 30-letnią historię badań naukowych. Regularne stosowanie wspiera mikrobiotę jelitową w trakcie antybiotykoterapii i zmniejsza takie objawy jak biegunka, ból brzucha czy wzdęcia. W badaniach u pacjentów z zespołem jelita nadwrażliwego wykazano zmniejszenie częstotliwości wzdęć i bólów brzucha oraz korzystny wpływ na regulację pracy jelit. U dzieci z czynnościowymi bólami brzucha szczep może łagodzić dolegliwości i poprawiać codzienny komfort funkcjonowania.

Co ciekawe, L. plantarum 299v znalazł się w rekomendacjach m.in. Światowej Organizacji Gastroenterologii (WGO) i Polskiego Towarzystwa Gastroenterologicznego.

Jak stosować L. plantarum 299v?

Warto przyjmować probiotyk w trakcie antybiotykoterapii oraz kontynuować przez minimum kilka tygodni po jej zakończeniu. Jednak jeśli dziecko często przyjmuje leki w sezonie jesienno-zimowym, także przeciwbólowe i przeciwgorączkowe (np. ibuprofen, paracetamol) mikrobiota jest jeszcze bardziej obciążona – wtedy probiotyk warto włączyć na dłużej.

Krople czy kapsułki?

• L. plantarum 299v w kroplach to dobre rozwiązanie dla młodszych dzieci – można dodać je do wody lub mleka o temperaturze pokojowej.
• L. plantarum 299v w kapsułkach sprawdzi się u starszych dzieci i dorosłych. U maluchów powyżej 3. roku życia kapsułkę można otworzyć i wysypać zawartość.

Dlaczego warto wspierać mikrobiotę już od najmłodszych lat?

Jelita to największy narząd odpornościowy. To, co dzieje się w przewodzie pokarmowym, wpływa na częstość infekcji, reakcje alergiczne, poziom energii i koncentrację. U dzieci mikrobiota kształtuje się przez kilka pierwszych lat, dlatego warto o nią dbać zwłaszcza w okresach zwiększonego obciążenia.

Antybiotyk, stres szkolny, infekcje wirusowe, zmiany rytmu dnia, wyjazdy czy błędy dietetyczne – wszystkie te sytuacje mogą zaburzyć równowagę. Probiotyk z dobrze przebadanym szczepem pomaga ją odbudować.

L. plantarum 299v to jeden z najlepiej przebadanych szczepów probiotycznych wspierających przewód pokarmowy. Działa przede wszystkim w jelitach, ale wpływa też na cały organizm – wspiera odporność i zmniejsza stany zapalne. Jest dobrze tolerowany, a jego skuteczność potwierdzono zarówno podczas antybiotykoterapii, jak i w łagodzeniu czynnościowych bólów brzucha.

Dzięki temu rodzice mają realne narzędzie, które pomaga zmniejszyć dyskomfort i wspiera dziecko w codziennym funkcjonowaniu.

Ale uwaga!
Decydując się na stosowanie probiotyków, ważne jest, aby mieć wobec nich realne oczekiwania. Tak naprawdę na zdrowie i ryzyko wystąpienia chorób ma wpływ wiele czynników, w tym m.in. geny, czynniki środowiskowe, dieta, aktywność fizyczna – nie tylko mikrobiota.

Żaden z probiotyków, nawet najlepszy, nie stanowi panaceum na wszystkie problemy zdrowotne. Warto jednak wspomagać się ich dobroczynnym działaniem.





Ana Krysiewicz
Farmaceutka z kilkunastoletnim doświadczeniem, twórczyni bloga Matka Aptekarka oraz autorka książek i e-booków o zdrowiu dzieci. Na co dzień szkoli farmaceutów i wspiera rodziców, tłumacząc w prosty sposób, jak bezpiecznie stosować leki, suplementy i kosmetyki u najmłodszych. Jest mamą trójki dzieci, w tym dwójki wcześniaków, dzięki czemu jeszcze lepiej rozumie wyzwania, z jakimi mierzą się rodzice w pierwszych latach życia swoich maluchów. Łączy wiedzę eksperta z codziennym doświadczeniem mamy, pokazując, że siła rodziców tkwi w uważności, rozsądku i zaufaniu do siebie.