Wróciło z wakacji zdrowe, opalone, wypoczęte. Plecak nowy, poranki jeszcze spokojne. Zatrzymaj się na chwilę przy tym obrazku - bo statystyka jest nieubłagana. Za dwa, trzy tygodnie pierwsze katary zaczną krążyć po klasie, a stamtąd już tylko krok do Twojego domu: nieprzespane noce, zwolnienia, poprzewracane plany całej rodziny. Jedna infekcja potrafi przewrócić wszystkich jak kostki domina.

Ale jest i druga strona: właśnie teraz, zanim spadnie pierwsza kostka, masz najwięcej do ugrania. Jest jedno miejsce w organizmie dziecka, które w dużej mierze rozstrzyga, jak ten sezon się potoczy - wrócimy do niego za moment.

Ile razy dziecko MOŻE chorować, zanim to problem?

Zanim ruszy karuzela infekcji, ustalmy punkt odniesienia - bo połowa rodzicielskiego stresu bierze się z niewiedzy, co właściwie jest normą. Zdrowe dziecko w wieku szkolnym przechodzi około czterech infekcji dróg oddechowych rocznie. U przedszkolaków bywa ich nawet osiem, a u najmłodszych - do jedenastu. I to wszystko mieści się w normie medycznej.

Częste infekcje we wczesnych latach to nie znak, że coś jest nie tak. To znak, że układ odpornościowy dziecka wykonuje właśnie jedną z najważniejszych „lekcji” w swoim rozwoju.

Dlaczego pełne uniknięcie infekcji wcale nie jest celem

Wyobraź sobie układ odpornościowy dziecka jak niemal pusty dysk. Żeby działał sprawnie w przyszłości, musi najpierw zostać zapisany danymi - a każda infekcja to jedna lekcja: organizm poznaje patogen, pokonuje go i zapamiętuje. To pamięć immunologiczna.

Dlatego dzieci, które przechorują swoje we wczesnym dzieciństwie, w wieku szkolnym i jako dorośli łapią coraz mniej infekcji. Celem nie jest więc zero infekcji - to nierealne. Celem jest wesprzeć organizm tak, by radził sobie sprawniej, a infekcje były rzadsze, krótsze i łagodniejsze.

Masz jeszcze czas. Oto co naprawdę działa

Nie zapobiegniesz każdej infekcji - ale możesz sprawić, że będzie ich mniej i przejdą łagodniej. Możesz zacząć już teraz, zanim ruszy sezon. Oto co realnie działa, od podstaw:

• Zadbaj o jelita i mikrobiom. To w jelitach znajduje się około 70% komórek odporności. Dietą bogatą w błonnik, warzywa i produkty fermentowane - przy jednoczesnym ograniczeniu cukru - wspierasz dobre bakterie, które współtworzą odporność dziecka. To także tutaj wchodzi do gry colostrum, ale o tym za chwilę.
• Zadbaj o sen. Dzieci w wieku 6–12 lat potrzebują 9–12 godzin snu na dobę (zgodnie z zaleceniami Amerykańskiej Akademii Medycyny Snu). Niedobór snu może osłabiać prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.
• Postaw na ruch. Regularna aktywność fizyczna wspiera ogólną kondycję organizmu i jego prawidłowe funkcjonowanie.
• Uzupełnij witaminę D. Witamina D wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.
• Pilnuj higieny rąk. Regularne i dokładne mycie rąk to jeden z najprostszych sposobów ograniczania rozprzestrzeniania się infekcji.

Jest jedno miejsce, w którym rozstrzyga się ta walka

Wróćmy do miejsca, które zapowiedziałam na początku. To bariera jelitowa - pierwsza linia kontaktu organizmu ze światem zewnętrznym, a jej prawidłowe funkcjonowanie jest ważnym elementem zdrowia jelit i odporności.

Prawdziwym wyzwaniem we wrześniu nie jest więc sam wirus krążący po klasie - ważne jest również to, jak organizm dziecka radzi sobie z kontaktem z patogenami. Sprawna bariera jelitowa i zdrowy mikrobiom są ważnym elementem prawidłowego funkcjonowania organizmu.

I właśnie tę barierę, od pierwszych godzin życia, wspiera colostrum.

Colostrum: przewaga, po którą sięgają świadomi rodzice

Colostrum, czyli siara, to pierwszy pokarm ssaków - skondensowany zestaw substancji, który noworodek otrzymuje od matki w pierwszych godzinach życia. Świadomi rodzice coraz częściej sięgają po nie właśnie przed sezonem infekcyjnym.

Jego głównymi składnikami są m.in. laktoferyna, lizozym i laktoperoksydaza, a także witaminy i minerały.

- Rodzice często pytają, czy da się wesprzeć organizm dziecka. Nie ma magicznej pigułki - ale są substancje, które warto znać, i colostrum jest jedną z nich. Zwracam uwagę na jakość: siara powinna być pobrana w pierwszych godzinach po narodzinach cielaka i suszona w niskiej temperaturze, bo tylko wtedy jej aktywne składniki zachowują wartość. Dlatego cenię proces liofilizacji. - lek. Izabela Jastrzębska

Jak wybrać dobre colostrum?

Nie każde colostrum jest takie samo. O jego wartości decydują trzy rzeczy:

• Wczesny pobór. W pierwszych godzinach po wycieleniu siara jest najbogatsza w składniki aktywne.
• Liofilizacja zamiast agresywnego suszenia. Wysoka temperatura może niszczyć wrażliwe składniki; liofilizacja (suszenie przez zamrażanie) pomaga je zachować.
• Jakość potwierdzona badaniem. Colostrum, które zostało przebadane klinicznie z udziałem dzieci, to inny poziom wiarygodności niż surowiec „z półki”.

Zapamiętaj

• Wrzesień to Twoje okno: najwięcej zyskujesz, działając, zanim zacznie się sezon.
• W wieku szkolnym około 4 infekcje dróg oddechowych rocznie to norma.
• Zdrowe jelita i mikrobiom, sen, ruch i witamina D są ważnymi elementami dbania o odporność - a dobrej jakości colostrum wspiera barierę jelitową, która jest istotnym elementem zdrowia jelit i prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Konsultacja merytoryczna: lek. Izabela Jastrzębska

Suplementacja jest jednym z elementów dbania o odporność i nie zastępuje zdrowego stylu życia ani konsultacji z lekarzem.

Przypisy:
1. Baśkiewicz-Hałasa M. i wsp., Six Weeks of Supplementation with Bovine Colostrum Effectively Reduces URTIs Symptoms Frequency and Gravity for Up to 20 Weeks in Pre-School Children. Nutrients 2023, 15(16):3626.

Żródła:

• Saad K. i wsp., Effects of bovine colostrum on recurrent respiratory tract infections and diarrhea in children. Medicine (Baltimore) 2016, 95(37):e4560.
•  Duan H. i wsp., A Review: The Effect of Bovine Colostrum on Immunity in People of All Ages. Nutrients 2024, 16(13):2007.
• Vighi G. i wsp., Allergy and the gastrointestinal system. Clin Exp Immunol 2008, 153(Suppl 1):3–6.
• Grüber C. i wsp., History of respiratory infections in the first 12 yr among children from a birth cohort. Pediatr Allergy Immunol 2008, 19(6):505–512.
• Płudowski P. i wsp., Guidelines for Preventing and Treating Vitamin D Deficiency: A 2023 Update in Poland. Nutrients 2023, 15(3):695.