Marzysz o wydarzeniu, które połączy polonistę, historyka i matematyka grającego na gitarze? Poetycka Muzyczna Jesień (PMJ) to projekt, który udowadnia, że szkoła ma duszę. Skorzystaj z gotowej listy utworów i dowiedz się, jak legalnie korzystać z twórczości artystów podczas szkolnych uroczystości.

1. Zbuduj zespół

Otwórz się na współpracę międzyprzedmiotową. Najlepsze efekty osiągniesz, gdy polonista wybierze teksty, nauczyciel plastyki przygotuje z uczniami jesienne instalacje, a historyk opowie o losach autorów. Szukaj pasjonatów w pokoju nauczycielskim – matematyk, fizyk czy anglista często kryją muzyczne talenty. Taka współpraca buduje autentyczne relacje, jak i Twój dobrostan w pracy, o czym w swoich koncepcjach psychologii pozytywnej pisał Martin Seligman. Wspólne działanie sprawia, że wydarzenie angażuje całą społeczność szkolną i tworzy niezapomnianą atmosferę.

2. Wybierz repertuar

Na jesień 2026 zaplanuj zestawienie klasyki z nowoczesnością. Wykorzystaj teksty bliskie młodzieży, które niosą ze sobą wartościową głębię. Każdy utwór zaaranżuj na nowo – od recytacji z podkładem lo-fi, po klasyczny śpiew przy pianinie. Wybór odpowiedniego materiału to klucz do sukcesu każdej szkolnej akademii. Propozycje muzyczne:

• Marek Grechuta, „Pomarańcze i mandarynki”
• Sanah, „Nic dwa razy” (tekst Wisławy Szymborskiej)
• Stare Dobre Małżeństwo, „Jesienna zaduma”
• Skaldowie, „Wszystko mi mówi, że mnie ktoś pokochał”

Propozycje poetyckie:

• Krzysztof Kamil Baczyński, „Jesień u brata”
• Leopold Staff, „Deszcz jesienny”
• Julian Tuwim, „Wspomnienie”

3. Poczuj analog

Zrób krok w stronę autentyczności i zaproś uczniów do świata analogowych brzmień. Zastąp cyfrowy streaming ciepłym szumem płyty winylowej lub kasety magnetofonowej. To powrót do korzeni, który wymusza na słuchaczu skupienie i uważność. Wspólne nastawianie igły gramofonowej to rytuał, który buduje sentymentalny nastrój idealnie korelujący z jesienną aurą. Pozwól młodzieży poczuć fizyczność muzyki, co stanowi doskonałą odtrutkę na cyfrowe przebodźcowanie.

4. Sugestie sprzętowe

Postaw na sprawdzony sprzęt, który wydobędzie głębię dźwięku. Wykorzystaj gramofon z przedwzmacniaczem, aby łatwo podłączyć go do szkolnego nagłośnienia. Jeśli dysponujesz starszym modelem, zadbaj o nową igłę, która zapewni czystość brzmienia. Rozważ również użycie kolumn stereo, co pozwoli uczniom usłyszeć przestrzeń w nagraniach. Analogowy sprzęt to nie tylko dźwięk, ale również element efektownej scenografii retro.

5. Wyczaruj nastrój

Zamień szkolną aulę w przytulną przestrzeń poetycką. Wykorzystaj naturalne rekwizyty: suche liście, wiklinowe kosze, wrzosy i drewniane elementy. Postaw na ciepłe oświetlenie – lampiony stworzą intymną atmosferę sprzyjającą słuchaniu poezji. Do stworzenia „kawiarnianego” efektu w dużej sali przydadzą się:

• Girlandy świetlne typu retro (ciepła barwa)
• Kawałki juty i brązowej flizeliny do przykrycia szkolnych krzeseł
• Stare walizki i maszyny do pisania jako podstawy pod dekoracje roślinne. Taki wystrój pomaga uczniom poczuć się jak w prawdziwej artystycznej kawiarni

6. Poznaj prawa

Działaj śmiało w kwestiach formalnych. Publiczna recytacja wierszy i odtwarzanie muzyki podczas bezpłatnych uroczystości szkolnych są dozwolone bez konieczności uzyskiwania zgody twórców, co gwarantuje art. 27 ustawy o prawie autorskim. Pamiętaj jedynie o podaniu imienia i nazwiska autora oraz tytułu dzieła. Skup się na kreowaniu emocji w swoich prezentacjach, a formalności zostaw przepisom, które skutecznie Cię chronią.

7. Postaw na edukację

Wykorzystaj przygotowania do PMJ jako element lekcji. Analizuj teksty piosenek na polskim, badaj kontekst historyczny utworów i ucz młodzież wrażliwości na sztukę. Edukacja kulturalna realizowana poprzez praktykę przynosi najtrwalsze efekty. Angażuj uczniów w proces decyzyjny, pozwalając im na wybór współczesnych utworów, co znacząco zwiększy ich motywację i poczucie sprawstwa. Planowanie wydarzenia:

• Zaproś nauczycieli różnych przedmiotów do współpracy
• Wybierz teksty literackie i utwory muzyczne
• Przygotuj jesienne dekoracje i cyfrowe tła
• Wygeneruj kody QR z informacjami o autorach
• Zaangażuj uczniów w promocję w mediach społecznościowych
• Sprawdź nagłośnienie i punktowe oświetlenie
• Podaj nazwiska autorów wszystkich tekstów
• Zorganizuj występy w formie kawiarenki literackiej

Ważne dla nauczyciela: Korzystanie z muzyki i poezji podczas akademii szkolnych nie wymaga zgody twórcy, pod warunkiem, że nie wiąże się to z osiąganiem korzyści majątkowych, a artyści zostaną wymienieni z nazwiska.



Źródła:

1. Seligman M., Pełnia życia, Poznań 2011.
2. Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Art. 27).
3. Lekcja: Prawo autorskie, czyli pokaż, co potrafisz, portal Edukacja Medialna
4. Krótki kurs własności intelektualnej, portal Prawo Kultury

Mateusz Hurysz
Nauczyciel dyplomowany, dr nauk humanistycznych, historyk i archiwista, edukator i pasjonat nowoczesnych metod dydaktycznych. Na co dzień związany z poznańską oświatą (pracował m. in. w szkole specjalnej – SOSW im. Z. Tylewicza), gdzie nie tylko uczy, ale i aktywnie animuje życie szkolne – od organizacji warsztatów językowo-muzycznych po koordynowanie projektów integrujących społeczność nauczycielską. Autor publikacji „Mistrz widziany oczami ucznia”, poświęconej prof. Lechowi Trzeciakowskiemu. W swojej pracy stawia na budowanie relacji opartych na zaufaniu, wierząc, że dobrostan nauczyciela jest fundamentem sukcesu szkoły. Ekspert w zakresie wdrażania oddolnych inicjatyw wewnątrzszkolnych oraz popularyzator kultury i historii lokalnej. Prywatnie biegacz długodystansowy (autor kanału „Biegacz z Poznania”) oraz miłośnik muzyki i aktywnego stylu życia.