Przygotowywanie z uczniami łatwych potraw, deserów – w klasach I-III wpisujące się realizację podstawy programowej – może być ciekawą formą integrującą zespół i budującą relacje z nauczycielem. Natomiast laurki i drobne upominki mogą stanowić element podziękowań, wyróżnień, nagród wręczanych uczniom nie tylko przy okazji końca roku.

Potrawy, desery

1. Sałatki (owocowe, warzywne)
   
   Nic dodawać nie trzeba. Skład sałatek może być bardzo różny, a użyte do nich produkty to zarówno warzywa i owoce, jak i ziarna zbóż, orzechy różnych gatunków, sosy słodkie, kwaśne, wytrawne, no i oczywiście przyprawy, które mogą podkreślić lub wręcz nadać wyjątkowego smaku. Czym się kierować w doborze składników? Smakiem i wyobraźnią. Eksperymentowanie ze składnikami może być świetną zabawą integrującą.
   
   
2. Deserki mini
   
   Do ich przygotowania potrzebne będą nieduże szklanki lub słoiczki, np. po jogurtach. Składniki wg indywidualnych preferencji, układane warstwowo:
   
   
   • na spód pokruszone herbatniki lub biszkopty z odrobiną miodu (masła orzechowego, czekoladowego, a może po prostu masła z ziołami); drobno rozkruszone ciastka należy wymieszać z dodatkami, ubić na dnie naczynia, tworząc pierwszą warstwę,
   • serki smakowe – ważne, aby ich konsystencja była dość gęsta, aby utworzona warstwa mogła unieść kolejne składniki,
   • owoce – truskawki, maliny, borówki, winogrona, kawałki ananasa, mandarynki, itd. - układać na warstwie serka; w wersji wytrawnej mogą to być kawałki awokado, ogórka, pomidorki koktajlowe, zielony groszek lub kukurydza,
   • posypać pokruszonymi orzechami, płatkami migdałów lub startą czekoladą, przyozdobić zielonym listkiem mięty lub bazylii.
     
     
3. Owoce/warzywa w formie postaci lub przedmiotów
   
   Można nawet zaplanować zajęcia, na których uczniowie wykonują postaci z filmów, bajek, literatury lub modele pojazdów np. kosmicznych. Potrzebne będą różne warzywa i owoce, wykałaczki, ziarenka pieprzu, z których mogą być zrobione oczy, ziarna dyni, słonecznika czy płatki migdałów, które mogą udawać sierść zwierzątek, gałganki, skrawki tkanin, aby „ubrać” swoje postaci. Ograniczeniem jest tylko wyobraźnia.
   
   
4. Wafelki z różnorodnym nadzieniem
   
   Duże wafle „andruty” należy smarować powidłami i układać jeden na drugi. Kiedy będzie już 6-8 warstw, pokroić na kwadraty lub romby.
   
   Zamiast powideł można użyć: miodu, konfitur o różnych smakach, masła orzechowego lub czekoladowego, masy karmelowej ze skondensowanego mleka itd. W wersji wytrawnej: serek np. typu włoskiego ricotta z ziołami lub różne rodzaje hummusu.
   
   
5. Koreczki
   
   Potrzebne będą duże jabłka i wykałaczki, na które uczniowie będą nabijać kawałki produktów tworzących „koreczek”. Ważne, aby kawałki były mniej więcej tej samej wielkości.
   
   W wersji owocowej np. kawałek ananasa, potem czerwone winogrono, cząstka mandarynki, na koniec duża borówka (lub kombinacje różnych owoców).
   
   W wersji warzywnej: kawałki ogórka, pomidorek koktajlowy, kawałki żółtej i zielonej papryki, awokado. Można łączyć warzywa surowe z gotowanymi np. marchew, korzeń pietruszki, ale także marynowanymi np. ogórki, papryka, cukinia, suszone pomidory itd.
   
   Można także przygotować wersję bogatszą, zaczynając od sporego kawałka sera żółtego, potem warzywa, kawałek kabanosa, na koniec znowu warzywa.
   
   Kolejne koreczki wbijane są w jabłka, tworząc „jeżyki’, które ustawiona na podłużnym półmisku lub kolorowych serwetkach będą dodatkowo pięknie się prezentować ku radości autorów.

Laurki

1. Z kartonu w różnych kształtach i kolorach
   
   Wycięty z kartonu kształt kwiatka, zwierzątka, torebki, walizki, kapelusza itd. Pomalowany lub oklejony tak, jak autor wymyśli.
   
   
2. Kolaże z różnych materiałów
   
   Wśród potrzebnych materiałów: kawałki tkanin, papierów różnej grubości i tekstury, bibuła, piórka, sizal, koraliki itd. Mogą być także ziarna zbóż, pestki, orzechy, które miewają niepowtarzalne kształty i mogą być piękną ozdobą pracy.
   
   
3. Portret z różnych ziaren
   
   Może to być naszkicowana postać z wklejoną twarzą ze zdjęcia dziecka, a resztę postaci „tworzy” już sam uczeń.
   
   
4. Co zyskałam w szkole/przedszkolu (zdjęcie dziecka i rysunki wokół, jakie korzyści odniosło)
   
   Rysunki mogą być umieszczone w „okienkach” w kształcie kwadratów, kółek, serc, układających się w okrąg wokół wizerunku ucznia.
   
   
5. Kartki z życzeniami
   
   Kiedyś tak popularna forma wyrażania życzeń z różnej okazji, dzisiaj zanikająca. Może być dla nauczyciela narzędziem budowania dobrych relacji z uczniami. Dla każdego wychowanka nauczyciel przygotowuje kartki z okazji jego urodzin, ale także na zakończenie roku. To bardzo osobista forma, ale silnie wzmacniająca relacje. A może zachęcić uczniów, aby pisali takie kartki dla siebie nawzajem na urodziny?

Prezenty

1. Malutkie pojemniki/kartoniki z cukierkiem, owocem lub owocami kandyzowanymi
   
   Może także to być forma filiżanki – dwie wycięte filiżanki, stykające się denkiem, a w środku torebka herbatki np. owocowej i wypisane na filiżance życzenia.
   
   
2. Zakładki z różnych materiałów
   
   Oczywiście to sprawa inwencji autorów. Można podpowiedzieć uczniom, że do wykonania przydać się mogą zarówno karton, stara linijka, plastikowa taśma, które będą stanowić mocny trzon zakładki, jeśli ma być sztywna, ale także podłużne kawałki tkanin, włóczki w różnych kolorach, jeśli zakładka ma być miękka. W całość można wkomponować ozdoby z koralików, muszelek, piórek, guzików.
   
   
3. Zwierzaczki zrobione z różnych materiałów
   
   Strzępki tkanin, piórka, papier kolorowy, bibuła – krepina, suche liście, ziarna, wydmuszki lub plastikowe „jajka” z popularnych czekoladowych niespodzianek itd. To tylko niektóre z materiałów, jakie można wykorzystać.
   
   
4. Pocztówka z życzeniami z przyszłości
   
   To może być ciekawa forma pożegnania z uczniami klas VIII. Mogą tam napisać w formie życzeń swoją wizję przyszłości, np. „Minęło już pięć lat od zakończenia szkoły. Pozdrawiam wszystkich z Uniwersytetu… Jeszcze tylko rok do licencjatu na kierunku…”, a może: „Zapraszam Was do mojej cukierni „Wymarzona”. Pięć lat temu obiecałam Wam pyszne ciasta mojego wypieku. Dzisiaj mogę to zaproszenie powtórzyć!”.
   
   Kartki – w zależności od decyzji klasy – mogą odczytać uczniowie w dniu pożegnania i zabrać jako wizualizację swoich celów. Można także zamknąć je w pudełku, zapieczętować w obecności wszystkich i umówić się na spotkanie po pięciu latach. To będzie wielka radość, ale także okazja do wzruszeń i zadumy, jak potoczyły się losy tej klasy.
   
   
5. Książki osobiste klasy
   
   Każdy uczeń przygotowuje osobistą kartę, może być wg wzoru. Razem karty tworzą album, który pozostaje w bibliotece szkoły. A może uczniowie wręczą go wychowawcy, jako pożegnalny prezent?
   
   
6. Kapsuła czasu
   
   Wymaga zaangażowania i systematyczności nauczyciela. Polega to na gromadzeniu różnych pamiątek z życia klasy, które na zakończenie szkoły będzie można pokazać i przywołać ważne momenty z tego wspólnego przeżywania kolejnych lat. A może wychowawca przechowa tę kapsułę i umówi się na spotkanie po kilku latach?

To na pewno dodatkowy wysiłek nauczyciela

Tak. Na pewno. Jednak zastanawiając się nad priorytetami pracy nauczyciela-wychowawcy, trzeba podkreślić, że nic tak nie wspiera relacji, jak wspólnie przeżywane chwile radości i wzruszeń. Im więcej takich chwil, tym przyjemniejsza, bardziej przyjazna jawi się szkoła. A to wpływa nie tylko na efektywność pracy wychowawcy, ale także wzmacnia motywację i zachęca do podejmowania wysiłków, aby osiągnąć jak najwięcej z takim potencjałem, jaki mam. Wspólne przygotowywanie potraw czy deserów to nie tylko radość i okazja do kreatywnego działania, ale także wspólne biesiadowanie, smakowanie tych gotowych już przysmaków. A to już radość bycia razem. Cudowna rzecz w wychowywaniu: tworzyć okazje, aby uczniowie cieszyli się z bycia razem. Laurki, drobne prezenty, mogą tę radość wzmacniać, indywidualizować relacje, jeśli uczniowie będą tworzyć te prezenciki dla siebie nawzajem, ale też mogą być okazją do przeżycia sukcesu dla tych, którym realizacja podstawy programowej sprawia kłopot. Tyle dobrych rzeczy może się zadziać, jeśli pozwolimy sobie i uczniom działać kreatywnie na rzecz poprawy relacji i podtrzymywania więzi między nami nawzajem. To warte tego wysiłku. Powodzenia!





Maria Tuchowska
Nauczyciel dyplomowany, polonista i teolog. Posiada wieloletnie doświadczenie w pracy z dziećmi i młodzieżą w placówkach integracyjnych różnego poziomu, edukator, coach, przeprowadziła ok. 600 szkoleń z zakresu kompetencji psychospołecznych nauczycieli, prawa oświatowego, pracy z dziećmi i młodzieżą z różnego typu zaburzeniami. Specjalizuje się również w tematyce dotyczącej zagadnień związanych z obecnością rodziców w szkole.