Wybrane, zmienione treści w ustawie o systemie oświaty

Jak można oznaczyć treści wykraczające poza program nauczania danych zajęć edukacyjnych? Jaką rolę będą pełnić egzaminatorzy-weryfikatorzy? Jaki jest nowy zakres zadań Instytutu Badań Edukacyjnych w Warszawie? Jak wykorzystywać systemy teleinformatyczne do przeprowadzania egzaminów zewnętrznych?

Oznaczanie treści wykraczających poza program nauczania wychowania przedszkolnego i programy nauczania danych zajęć edukacyjnych

Na podstawie:

  • art. 22a ust. 1, 3, 4, 4a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2024 r. poz.750, 854, 1473, 1933),

  • art. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1933).
Program wychowania przedszkolnego i programy nauczania do danych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego na dany etap edukacyjny oraz programy nauczania do danego zawodu w ramach kształcenia zawodowego, a także programy nauczania danych zajęć edukacyjnych artystycznych, mogą obejmować treści nauczania wykraczające poza zakres treści nauczania ustalonych we właściwych podstawach programowych zawartych w tych programach.

W programie wychowania przedszkolnego i w programach nauczania wymienionych powyżej oznacza się w sposób czytelny treści nauczania wykraczające poza zakres treści nauczania ustalonych dla odpowiednich podstaw programowych, które są zawarte w tych programach.

Zapis dotyczący czytelnego oznaczenia treści nauczania, które wykraczają poza zakres treści ustalonych dla odpowiednich podstaw programowych w programie wychowania przedszkolnego i innych programach nauczania, obowiązuje od dnia 1 września 2025 r.

Ustawodawca nie wskazał sposobu oznaczania tych treści, które nauczyciel lub zespół nauczycieli wprowadzi do programu wychowania przedszkolnego lub programu nauczania danych zajęć edukacyjnych, jako te treści nauczania, które wykraczają poza zakres treści ustalonych dla odpowiednich podstaw programowych. Będzie to ustalenie zależne od nauczyciela, zespołu nauczycieli i dyrektora szkoły. Dla sprawności związanej z nadzorem pedagogicznym dyrektora szkoły można w danej szkole ustalić jeden sposób oznaczania tych treści.

Wyznaczanie egzaminatorów-weryfikatorów przez dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej

Na podstawie:

  • art. 44zzu ust.1, 3-4 i ust. 6-8 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2024 r. poz.750, 854, 1473, 1933),

  • art. 1 pkt 15 i pkt 23 ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1933).

Prace egzaminacyjne uczniów, słuchaczy albo absolwentów sprawdzają i przyznają punkty egzaminatorzy wyznaczeni przez dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej.

Egzaminatorzy tworzą odpowiednio zespół egzaminatorów w zakresie danego przedmiotu objętego egzaminem ósmoklasisty lub egzaminem maturalnym.

Dyrektor okręgowej komisji egzaminacyjnej, spośród członków zespołu egzaminatorów, wyznacza przewodniczącego tego zespołu i egzaminatorów-weryfikatorów.

Funkcję egzaminatora-weryfikatora może pełnić egzaminator, który w ostatnich 3 latach co najmniej jednokrotnie był egzaminatorem odpowiednio egzaminu ósmoklasisty z danego przedmiotu albo egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.

Do zadań egzaminatora-weryfikatora należy sprawdzenie i ocenienie prac egzaminacyjnych wskazanych przez przewodniczącego zespołu egzaminatorów poprzednio sprawdzonych i ocenionych przez egzaminatorów wchodzących w skład danego zespołu egzaminatorów, w celu zweryfikowania poprawności sprawdzenia i ocenienia prac egzaminacyjnych przez tych egzaminatorów.

W przypadku różnicy między liczbą punktów przyznaną przez egzaminatora a liczbą punktów przyznaną przez egzaminatora-weryfikatora o liczbie przyznanych punktów rozstrzyga przewodniczący zespołu egzaminatorów.

Wybór egzaminatorów-weryfikatorów przez dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej dotyczy również egzaminatorów, którzy tworzą zespół egzaminatorów z zakresu danej kwalifikacji w czasie przeprowadzania części praktycznej egzaminu zawodowego.

Realizacja zadań z zakresu oświaty i wychowania, prowadzona przez Instytut Badań Edukacyjnych w Warszawie

Na podstawie:

  • art. 94ba ust. 1, 4-12 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2024 r. poz.750, 854, 1473, 1933),

  • art. 1 pkt 31 ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1933).
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania może zlecić Instytutowi Badań Edukacyjnych w Warszawie realizację zadań z zakresu oświaty i wychowania o charakterze badawczym, badawczo-wdrożeniowym lub statystycznym, w zakresie działalności statutowej danej jednostki, w szczególności badań edukacyjnych, analiz, ekspertyz, raportów lub not. Realizacja tych zadań wynika z konieczności dokonania analizy i ewaluacji jakości kształcenia w systemie oświaty lub z krajowych lub międzynarodowych zobowiązań ministra.

Za zgodą ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania powyższe zadania mogą być realizowane przez Instytut Badań Edukacyjnych w Warszawie we współpracy z urzędem obsługującym ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, Centralną Komisją Egzaminacyjną, okręgową komisją egzaminacyjną lub jednostką organizacyjną, której przedmiot działania jest związany z obsługą informatyczną edukacji.

Szczegółowy zakres tej współpracy (w tym zasady ochrony przetwarzania w jej trakcie danych osobowych) określa pisemne porozumienie zawarte między tymi podmiotami a Instytutem Badań Edukacyjnych w Warszawie.

Udział w badaniach edukacyjnych służących realizacji przez Instytut Badań Edukacyjnych w Warszawie wyznaczonych zadań jest:

  1. obowiązkowy dla przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego, szkół i placówek,

  2. dobrowolny dla dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym, uczniów i nauczycieli, z tym że w przypadku dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym i niepełnoletnich uczniów – udział ten wymaga zgody ich rodziców.
Przedszkola, inne formy wychowania przedszkolnego, szkoły i placówki przekazują na potrzeby realizacji zadań przez Instytut Badań Edukacyjnych w Warszawie dane osobowe dziecka objętego wychowaniem przedszkolnym lub ucznia oraz nauczyciela zgodnie z zakresem danych, które są wskazane w ustawie.

Te dane osobowe są przekazywane do Instytutu Badań Edukacyjnych po wyrażeniu zgody przez ucznia, nauczyciela, a w przypadku dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym i niepełnoletnich uczniów – po wyrażeniu zgody przez ich rodziców. Jeśli tej zgody na przekazanie i przetwarzanie danych nie będzie w celu przeprowadzenia badań edukacyjnych, to Instytutowi Badań Edukacyjnych w Warszawie przekazuje się informację o odmowie lub braku możliwości wzięcia udziału w danym badaniu edukacyjnym przez dziecko, ucznia lub nauczyciela.

Dane osobowe do badań edukacyjnych pozyskane przez Instytut Badań Edukacyjnych w Warszawie są przetwarzane przez okres niezbędny do realizacji określonych zadań realizowanych przez ten Instytut, jednak nie dłuższy niż 8 lat od daty ich pozyskania. Dane te nie mogą być publikowane i podawane do publicznej wiadomości w formie niezanonimizowanej.

Wykorzystanie systemów teleinformatycznych do przeprowadzenia egzaminów zewnętrznych w szkołach

Na podstawie:

  • rozdziału 3c ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2024 r. poz.750, 854, 1473, 1933),

  • art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1933).
W ustawie o systemie oświaty został dodany rozdział 3c w brzmieniu:

„Rozdział 3c Systemy teleinformatyczne wykorzystywane do przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty, egzaminu maturalnego, egzaminu zawodowego i egzaminów eksternistycznych”

W rozdziale tym ustawodawca wskazuje konieczność przeprowadzenia egzaminu ósmoklasisty, egzaminu maturalnego i egzaminów eksternistycznych z wykorzystaniem Systemu Informatycznego Obsługującego Egzaminy Ogólnokształcące, zwanego „SIOEO” oraz egzaminu zawodowego i egzaminu eksternistycznego zawodowego z wykorzystaniem „SIOEZ”.

Ustawa określa szeroko zakres danych gromadzonych i przetwarzanych przez SIOEO oraz SIOEZ w przypadku poszczególnych egzaminów ogólnokształcących i egzaminu zawodowego oraz odpowiednio dane gromadzone i przetwarzane o egzaminatorach wpisanych do ewidencji egzaminatorów w zakresie egzaminu ósmoklasisty, egzaminu maturalnego i egzaminów eksternistycznych oraz dane o egzaminatorach wpisanych do ewidencji egzaminatorów w zakresie egzaminu zawodowego.

Ustawa reguluje również warunki uzyskania dostępu do SIOEO oraz do SIOEZ, a także zawartość wniosku o przyznanie tego dostępu do podmiotu, który przyznaje dane dostępowe.

Określa również czas przechowywania i przetwarzania danych odpowiednio w SIOEO lub SIOEZ.





Danuta Skrzypek
Edukator, menadżer oświaty, wieloletni dyrektor szkoły, specjalista organizacji procesu kształcenia i zarządzania jakością pracy szkoły, zdobywczyni licencji na prowadzenie grantów kuratoryjnych w zakresie: dokumentacji pracy szkoły, bezpieczeństwa uczniów, planowania procesu dydaktyczno-wychowawczego w świetle podstawy programowej kształcenia ogólnego, nauczyciel biologii i chemii w szkołach różnych typów. Laureatka licznych nagród kuratoryjnych i samorządowych; za szczególne zasługi dla oświaty odznaczona medalem KEN.

Dokładamy wszelkich starań, aby zamieszczane informacje były rzetelne i zgodne z aktualną wiedzą.  Nie ponosimy jednak odpowiedzialności za ewentualne błędy czy braki w artykule ani za rezultaty działań podjętych na ich podstawie.


Interesuje Cię ta tematyka? Przeczytaj również:

Najbardziej aktualne artykuły: