Zestaw ORBIUM to mobilne laboratorium dla klas 4–8. To nauka przez doświadczenie i współpracę. Szkoły mogą zgłaszać się do 13 kwietnia!

Jak zaangażować uczniów w naukę? ORBIUM pomaga w praktyce

Uczniowie się nudzą, nie angażują, a każda lekcja to walka o uwagę – tę sytuację zna chyba każdy nauczyciel. W świecie, w którym dzieci dorastają otoczone technologią, tradycyjne metody nauczania coraz częściej przegrywają z ekranami smartfonów. Zamiast z tym walczyć, nauczyciele zaangażowani w projekt Szkoła z technologią postanowili wykorzystać potencjał nowych technologii w edukacji. Efektem ich pracy jest ORBIUM – zestaw edukacyjny, który zmienia lekcje w praktyczne eksperymenty i rozwija kluczowe kompetencje uczniów.

ORBIUM – nauka przez działanie

ORBIUM to mobilne laboratorium stworzone przez Centrum Nauki Kopernik i firmę Samsung. Zawiera:

• tablet GalaxyTab S9FE – narzędzie do przeprowadzania eksperymentów;

• 14 interdyscyplinarnych scenariuszy lekcji – od biologii po fizykę i język polski;

• akcesoria do doświadczeń, m.in. mikrokontroler MakeyMakey, nakładkę mikroskopową i kostkę MergeCube;

• filmowe instrukcje i materiały metodyczne dla nauczycieli.

To zestaw, który nie tylko wzbogaca lekcje przedmiotowe, ale także rozwija umiejętność współpracy, samodzielnego myślenia i zadawania pytań – kompetencje niezbędne w XXI wieku.

Eksperymenty, które wciągają

Przykłady doświadczeń z zestawu ORBIUM:

• Ziemniak jako klawisz fortepianu? To fizyka w akcji!
  
  Podłączając warzywa do MakeyMakey, uczniowie odkrywają, jak działa obwód elektryczny, czym są przewodniki i izolatory. – Po takim doświadczeniu uczniowie nie pytają „Po co nam to?” – oni po prostu to rozumieją – mówi Justyna Dudzik, autorka scenariuszy do ORBIUM, jedna z 12 nauczycieli wybranych w ogólnopolskim konkursie do współtworzenia zestawu.

• Układ krążenia w 3D
  
  Dzięki aplikacji Merge Object Viewer uczniowie mogą „wejść” do wnętrza serca, obracać je i badać jego budowę. – To działa na wyobraźnię bardziej niż podręcznik – podkreśla Anna Sośniak, autorka scenariuszy z biologii.

• Bioróżnorodność
  
  Uczniowie, wyposażeni w tablet z funkcją „Circle to Search”, identyfikują rośliny i analizują wilgotność gleby. Zamiast biernie słuchać nauczyciela – eksplorują świat wokół siebie. Za pomocą mikroskopu (w postaci nakładki na tablet) oglądają liście w powiększeniu. Tablet umożliwia im także rejestrowanie obrazu i dźwięku. Ta lekcja najlepiej udaje się w terenie. Uczniowie wychodzą na zewnątrz i szukają odpowiedzi na pytania: Co rośnie dookoła nas? Jak wilgotna jest gleba? Czy czynniki te wpływają na różnorodność biologiczną?

• Światło z kosmosu
  
  Sednem doświadczenia jest wspólna praca uczniów, którzy budują fizyczny model pulsara i próbują się dowiedzieć, czy da się gołym okiem zmierzyć liczbę jego rozbłyśnięć. Do symulacji używają światła LED, ponieważ fale radiowe emitowane przez pulsar byłyby niewidoczne. Uczniowie dokonują pomiaru, korzystając z wbudowanego w tablet czujnika światła oraz aplikacji „Physics Toolbox Sensor Suite”.

Technologia a kompetencje współpracy

Czy lekcja z tabletem oznacza, że każdy uczeń zamyka się w swoim świecie? Wręcz przeciwnie!

Wszystkie scenariusze ORBIUM wymagają wspólnego działania. Uczniowie pracują w zespołach, dzielą się zadaniami i analizują wyniki.

Przykład? W eksperymencie dotyczącym bioróżnorodności jeden uczeń robi zdjęcia mikroskopowe liści, drugi mierzy wilgotność gleby, trzeci analizuje dane. Ich praca składa się w całość – jak w prawdziwym laboratorium.

– To nie jest praca „obok siebie”, ale „razem” – podkreśla Celina Świebodzka, nauczycielka i uczestniczka projektu Szkoła z technologią.

Nauczyciele biorą sprawy w swoje ręce

Jak wynika z badań przeprowadzanych przez Centrum Nauki Kopernik, tyko 12% uczniów deklaruje, że na ich lekcjach czasami wykorzystywane są urządzenia mobilne do edukacji. To niewiele, jednak nauczyciele, którzy już to robią, mają bardzo dobre doświadczenia. Celina Świebodzka, nauczycielka j. niemieckiego z Kadczy w pow. nowosądeckim, już od 14 lat wykorzystuje nowoczesne technologie w nauczaniu, stosując metodę projektu. – Angażuję uczniów w międzynarodowe przedsięwzięcia, a ich umiejętności językowe oraz kompetencje interpersonalne i międzykulturowe znacznie się rozwijają. Ważnym aspektem mojej pracy jest to, że to uczniowie sami tworzą materiały na lekcje i dla swoich partnerów. Na lekcjach używamy aplikacji edukacyjnych takich jak ThingLink, Deck.Toys i CoSpaces. Narzędzia te umożliwiają tworzenie interaktywnych materiałów oraz wirtualnych wycieczek 360°. Wykorzystujemy także Quizizz, Quizlet i Nearpod do interaktywnych quizów, które wprowadzają element rywalizacji i zabawy. Uczniowie współpracują w aplikacji Padlet, a zadania zakodowane w kodach QR pobudzają ich kreatywność.

Dobre doświadczenia ma także Justyna Sadowska z Wierzchowin w powiecie radomskim – Uczniowie bardzo lubią lekcje z wykorzystaniem urządzeń mobilnych. Dla młodego pokolenia, które wyrosło w otoczeniu technologii, korzystanie z tabletów czy smartfonów podczas lekcji jest czymś naturalnym i pożądanym.

Co najbardziej doceniają nauczyciele już korzystający z technologii mobilnych w nauczaniu? Dla Mariusza Łubika, nauczyciela fizyki z Warszawy, największą wartością w lekcjach z wykorzystaniem urządzeń mobilnych jest możliwość personalizacji procesu nauczania. – Uczniowie mogą uczyć się we własnym tempie i w sposób, który najbardziej im odpowiada. Technologia umożliwia również łatwiejsze dostosowanie materiałów do różnych stylów uczenia się. Dodatkowo, angażowanie uczniów poprzez technologie rozwija ich umiejętności cyfrowe, co jest niezwykle ważne w dzisiejszym świecie.

Nauczyciele wiedzą, że biegłość uczniów w nowoczesnych technologiach jest pozorna. Choć to ich naturalne środowisko, potrzeba im wsparcia w zakresie cyfrowej higieny czy krytycznego podejścia do korzystania z nowoczesnych narzędzi. – Nie należy się bać rozwoju, nowoczesnych technologii i konieczne jest, aby pokazać młodym ludziom, jak możemy te urządzenia wykorzystać, bo oni nie mają w większości o tym pojęcia – twierdzi Anna Kołton-Janiga, nauczycielka biorąca udział w projekcie.

Jak zdobyć ORBIUM dla swojej szkoły?

Zgłoszenia do projektu Szkoła z technologią: do 13 kwietnia 2025.

Zestawy trafią do szkół, które przeprowadzą lekcje według opracowanych scenariuszy.

Aby się zgłosić, wystarczy:

1. wypełnić formularz na stronie kopernik.org.pl,
2. opisać pomysł na lekcję z tabletem,
3. załączyć materiał wizualny (film, prezentację lub plakat).

Najbardziej zaangażowani nauczyciele zostaną zaproszeni na prestiżową konferencję „Pokazać – Przekazać”, organizowaną w sierpniu przez Centrum Nauki Kopernik.

Czy technologia to przyszłość szkoły?

ORBIUM to nie tylko zestaw narzędzi – to próba zmiany sposobu myślenia o edukacji.

• Zamiast biernego słuchania – eksperymentowanie.
• Zamiast „odpowiedzi z klucza” – samodzielne dochodzenie do wniosków.
• Zamiast samotnej pracy – współpraca.

Czy to się sprawdzi? O tym zdecydują nauczyciele, którzy podejmą wyzwanie!