Empatyczny gołąb – człowiek, który nie lubi konfliktów, jest przyjazny i współczujący. Buduje głębokie więzi emocjonalne z innymi, oparte na lojalności i wsparciu. Cechuje go rozważność, odpowiedzialność i skrupulatność. Uważnie słucha innych, nie ocenia, panuje nad swoimi emocjami. Najbardziej obawia się utraty poczucia bezpieczeństwa przez zmiany czy brak stabilizacji.
Zrozumienie zachowań ludzkich – uczniów, rodziców czy innych pracowników oświaty, to pierwszy krok do zbudowania relacji opartych na właściwej komunikacji.


Model DISC zakłada, że istnieją cztery główne style zachowania ludzi, które można ustalić. Układają się one w cztery dominujące typy: D – dominujący (ang. dominant), I – interaktywny/inspirujący (ang. influencing), S – wspierający/stabilny (ang. steady) oraz C – skrupulatny/ostrożny (ang. cautious). Zachowania te są dla siebie przeciwstawnymi parami względem dwóch osi. Pierwsza oś to postawy otwarte na innych ludzi (ekstrawertyczne) i powściągliwe (introwertyczne). Drugą parą są postawy zorientowane na ludzi (people oriented) albo na zadania (task oriented). Każdy z tych stylów przyporządkowany został do jednego z czterech kolorów: czerwony (D), żółty (I), zielony (S), niebieski (C).

Empatyczny Gołąb, czyli dominujący styl S w szkole

Osoby reprezentujące styl S nie lubią konfliktów – często je gaszą, tworząc spokojne, bezpieczne otoczenie. Są z natury przyjazne i współczujące. Słuchają z empatią, budują głębokie więzi oparte na lojalności i są niezawodnymi przyjaciółmi. Takie osoby lubią sprawdzone procedury, stabilizację. Najczęściej są bohaterami drugiego planu, wolą wspierać niż przewodzić.

Takie osoby są rozważne, odpowiedzialne, planują i postępują zgodnie z planem. Ich systematyczność i skrupulatność są podstawą postępu prac i ciągłości wykonywania stałych zadań. Zielony typ osobowości jest dobrym słuchaczem, sprawdza się tam, gdzie trzeba planować, ale i dbać o innych. Uważnie słucha, nie ocenia, kontroluje emocje. Nie dba o rozgłos, ale potrzebuje nagradzania. Największa obawa to utrata poczucia bezpieczeństwa, a najskuteczniejsza motywacja – utrzymanie status quo, brak zmian, poczucie stabilizacji i bezpieczeństwa.

Poniżej wymieniono wskaźniki behawioralne, po których można rozpoznać osobę preferująca styl S:

• ma łagodne i szczere usposobienie,
• cechuje ją spokój i rozwaga,
• słucha uważnie,
• jest cierpliwa,
• dobrze zorganizowana,
• wzbudza zaufanie,
• przytakuje i łatwo akceptuje,
• ma swoją opinię, której nie wyraża publiczne,
• trzyma swoje emocje na wodzy.

Dyrektor szkoły o stylu zachowania S świetnie rozumie innych. Ma skłonność do pomagania, lubi konsultować swoje decyzje z innymi. Dobrze sprawdza się w roli dyplomaty i mediatora. Nie lubi jednak nagłych zmian ani konfrontacji z innymi. Lubi pracę zespołową, a zespół staje się dla niego najlepszym motywatorem.

Nauczyciel reprezentujący ten styl może wymagać zbyt mało i nie zachęcać uczniów, by ci wychodzili poza swoje ograniczenia. Nauczyciel może nie być dostatecznym wyzwaniem dla uczniów o stylu D, a uczniom o stylu I może wydawać się zbyt powolny.

Uczeń reprezentujący omawiany styl jest jak Empatyczny Gołąb w bajce „Rozwiń skrzydła” autorstwa M. Rosenberg i D. Silverta, czyli:

• porusza się wolno,
• czerpie radość z pomagania innym,
• stosuje zasady wymyślone przez innych,
• tworzy silne relacje z kilkoma dziećmi,
• pozwala innym dzieciom na liderowanie,
• wolno adaptuje się do nowych aktywności i unika ryzyka,
• dzieli się swoimi rzeczami z innymi, gdy jest taka potrzeba,
• grzecznie bawi się z innymi dziećmi,
• może być nieśmiały i introwertyczny.

W komunikacji z rodzicem z typem osobowości stałym:

wyraź szczere zainteresowanie nim jako osobą,

• bądź cierpliwy,
• przedstawiaj pomysły lub alternatywy do obecnych praktyk w łagodny sposób, daj mu czas na zaadaptowanie się do zmiany,
• definiuj cele, procedury oraz jego rolę w zrozumiały sposób,
• zapewnij go, że otrzyma wsparcie w realizacji zadań,
• nie bądź natarczywy, agresywny ani wymagający,
• nie zmuszaj go do konfrontacji.

Nauczanie z uwzględnieniem DISC

Zrozumienie i zastosowanie modelu może wyeliminować pewne niepotrzebne sytuacje. Wystarczy tylko zastosować Platynową Zasadę: „Traktuj innych tak, jak chcą być traktowani”. W pierwszej kolejności należy poznać własny styl zachowania, bo jest to podstawa nauczania innych.

Lekcje powinny być prowadzone z uwzględnieniem stylów uczestniczących w nich uczniów. Czynniki, które trzeba uwzględnić podczas pracy z uczniami, zgodnie z modelem DISC, to: tempo i powtórzenia, okazje do pracy indywidualnej i grupowej, ilość przekazywanych informacji, metodyka prowadzenia zajęć. W przypadku Empatycznych Gołębi w klasie nauczyciel powinien powiązać temat z osobistymi doświadczeniami uczniów, sprawić, aby lekcje miały dla nich emocjonalne znaczenie. Pedagog powinien być wrażliwy na powściągliwość tego stylu, nie stawiać ucznia w centrum zainteresowania.

Zapamiętaj

Osoby o dominującym stylu S powinny panować nad potrzebą harmonii, stałością, asertywnością, samowystarczalnością, wygodnictwem, zachowawczością. Taka osoba ma skłonność do pracy w ramach ustalonych procedur. Takie metodyczne podejście może powodować trudności w radzeniu sobie z niespodziewanymi sytuacjami.




Przeczytaj wszystkie artykuły z cyklu: ptasie radio

• Ptasie radio, czyli model komunikacji DISC w szkole – cz. 1

• Ptasie radio, czyli model komunikacji DISC w szkole – cz. 2

• Ptasie radio, czyli model komunikacji DISC w szkole – cz. 3

• Ptasie radio, czyli model komunikacji DISC w szkole – cz. 4

Źródła:

• https://effectiveness.pl/typy-osobowosci-disc/
• https://bossblog.pl/model-disc-w-biznesie-twoj-styl-zachowania/
• M. Rosenberg, D. Silvert, Rozwiń skrzydła. „Poznaj i zastosuj model DISC, aby doskonalić relacje w życiu zawodowym i osobistym”, wyd. Oficyna Wolters Kluwer business, Warszawa 2013

Dr Marta Majorczyk
Pedagog, psycholog, psychoterapeuta systemowy, doradca rodzinny, trener, animator rozwoju (coach, mentor, tutor), badacz i wieloletni nauczyciel akademicki. Od stycznia 2015 roku współpracuje z Niepubliczną Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną przy Uniwersytecie SWPS w Poznaniu. Kierownik studiów podyplomowych dla nauczycieli z zakresu: edukacji elementarnej, terapii pedagogicznej, wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, wychowania do życia w rodzinie. Współtwórca nowatorskich kierunków kształcenia: edukacja prorozwojowa oraz mediaworking. Autorka sześciu monografii i wielu tekstów popularno-naukowych, analiz oraz opracowań o tematyce rodzinnej, rozwoju dziecka, wychowania i opieki, a także neurodydaktyki.