Przeprowadzka z dzieckiem jest wyzwaniem nie tylko logistycznym. Jak każda zmiana wywołuje nieraz mieszane uczucia. Ekscytacja miesza się z niepewnością, jak to będzie w nowym miejscu, choć dużo zależy od tego, czy przeprowadzamy się w obrębie jednego miasta, czy daleko. W tych zawirowaniach warto też skupić uwagę na dobrym przygotowaniu dziecka.

Co przeprowadzka zmienia w życiu dziecka

To zależy, zwłaszcza od wieku dziecka, choć przeprowadzka jest zwykle dużym przeżyciem. Bez względu na to, czy dziecko mieszkało w domu, czy w mieszkaniu, czy miało swój pokój lub nie, miejsce to zapewniało mu poczucie bezpieczeństwa. Dobrze znane kąty i otoczenie domu (plac zabaw, przedszkole, znajomi) pomagają w utrzymaniu pewnego schematu i rutyny. Przeprowadzka w większym lub w mniejszym stopniu zaburza tę stałość. Nowe miejsce zamieszkania wiąże się często nie tylko z koniecznością opuszczenia własnego pokoju, znanego otoczenia, za czym dziecko może tęsknić, ale również ze zmianą całego środowiska – przedszkola bądź szkoły. Zwykle im dziecko starsze, tym przeprowadzka jest trudniejsza, zwłaszcza jeśli zmieniamy miasto. Zdarza się, że nawet perspektywa lepszego miejsca do życia, własnego pokoju czy pięknego domu traci na znaczeniu, gdy trzeba opuścić znajomych i przyjaciół. Jak więc na tak dużą zmianę przygotować dziecko?

Jak rozmawiać?

Ponieważ nie przeprowadzamy się zwykle z dnia na dzień, przygotowanie dziecka do zmiany trzeba rozpocząć wcześniej. Pamiętajmy, żeby raczej oswajać je z tematem niż zaskakiwać. Rozmowy można podejmować już w momencie, gdy nabierzemy pewności co do zmiany miejsca zamieszkania. Co zawrzeć w takim wytłumaczeniu?

• Dokąd się przeprowadzacie i dlaczego;
  
  
• Jak będzie wyglądało nowe miejsce;
  
  
• Co z przyjaciółmi, przedszkolem, szkołą.

Oczywiście, temat przeprowadzki trzeba wprowadzać stopniowo, w kolejnych rozmowach, wraz z nasuwającymi się pytaniami i wątpliwościami. Dziecko może pytać, co stanie się z jego zabawkami, z psem czy też z meblami, a także  o to, co będzie robiło w nowym miejscu. Kwestie organizacyjne również dobrze jest rozwiązywać etapami – jak będzie wyglądać codzienność, czy zmieni się przedszkole lub szkoła, czy i kto będzie dziecko wozić. Ważne jest wspólne ekscytowanie się, oglądanie zdjęć, opisywanie miejsc, szukanie pomysłów na nowego typu aktywności (np. wycieczki rowerowe wokół jeziora czy spacery do pobliskiego lasu). Przy czym warto uwzględnić też tęsknotę za poprzednim miejscem, której w mniejszym czy większym stopniu doświadczy każdy członek rodziny, i wzajemnie się wspierać. Pamiętajmy, aby:

• Podejmować z dzieckiem rozmowę na każdy niepokojący temat;
  
  
• Nie pozostawiać pytań bez odpowiedzi, nawet jeśli to samo pytanie pojawia się wielokrotnie;
  
  
• Do rozmów z dzieckiem usiąść na spokojnie, w pełni obecnym, przytulając i będąc blisko.

W rozmowach warto podeprzeć się wspólnym czytaniem książek mówiących o przeprowadzce:

• Olech J., „Szkoła na Dobrej” – dla starszych dzieci, o historii chłopca, którego nauczyciele i dzieci wspierają w adaptacji w nowej klasie;
  
  
• Konopnicka M., Dąbrowski J., „Bajki dla najmłodszych. Szkolne przygody Pimpusia Sadełko. Leśna przeprowadzka”;
  
  
• Jagiełło J., „Babula Babalunga” – o tęsknocie za rodzicem przebywającym zagranicą, jako punkt wyjścia do rozmów o potrzebach i lękach związanych z przeprowadzką;
  
  
• Supeł B., „Przeprowadzka. Staś Pętelka”;
  
  
• „To nic strasznego. Przeprowadzka. Książeczka z naklejkami”;
  
  
• „Kubuś Puchatek i Przyjaciele. W gabinecie Sowy. Przeprowadzka Tygrysa”.

Ważne jest, aby przedstawiać dziecku nowe miejsce w superlatywach, jako stwarzające ciekawe możliwości i okazję do rozwoju. Planujcie wspólnie z dzieckiem, cieszcie się tym i pozwalajcie na samodzielne tworzenie planów dotyczących np. urządzania pokoju. Rozeznajcie się w nowej okolicy, co mogłoby dziecko zaciekawić.

Jak przygotować dziecko do przeprowadzki

Otwieranie się na nowe powinno obejmować również pożegnanie ze starym. Warto dać sobie na to czas. Często trzeba zmierzyć się z trudnymi emocjami, z tęsknotą i łzami, ale to również jest potrzebne. Jeśli my sami pozwolimy sobie na wspomnienia, na celebrowanie ostatniego wieczoru w starym domu i na wzruszenie, dziecko zobaczy, że jest to naturalne i łatwiej będzie mu uporać się z własnymi emocjami. Takie pożegnanie może obejmować jedzenie z ulubionych okolicznych knajpek, zabawy na placu zabaw czy robienie pamiątkowych zdjęć. Gdy zbliża się termin przeprowadzki, ważne jest również pamiętanie o pożegnaniach z przyjaciółmi, z panią i z dziećmi w przedszkolu, z klasą. Nade wszystko, w natłoku zadań i ogromu rzeczy do spakowania, dobrze jest zadbać o podtrzymywanie z dziećmi codziennych rytuałów i rutyny. Właśnie szczególnie w czasie, gdy tak wiele się dzieje, gdy w pewnym stopniu zostaje zburzony dotychczasowy spokój i poczucie bezpieczeństwa. Takiej uwagi potrzebują również starsze dzieci i młodzież, zwłaszcza jeśli zmiana miejsca zamieszkania wiąże się z koniecznością podjęcia nauki w nowym miejscu. Dobrze jest wcześniej wybrać się do nowej szkoły, zobaczyć, jak funkcjonuje, czy rozeznać się w możliwości uczęszczania na zajęcia dodatkowe.

Dla nas samych, jak również dla dzieci, dużą wartość mają też powroty. Pamiętajmy jednak, żeby dotrzymywać składanych obietnic. Jeśli zapewniamy dziecko, że będziemy odwiedzać dawnych znajomych i ulubione miejsca, zróbmy to przy najbliższej okazji.





Anna Chmielewska
Nauczyciel dyplomowany, pedagog, terapeuta pedagogiczny, surdopedagog, terapeuta ręki. Posiada wieloletnie doświadczenie w pracy z dziećmi i młodzieżą, w tym z różnego typu zaburzeniami. Stosuje elementy Dialogu Motywującego i mediacji. Specjalizuje się w terapii pedagogicznej, technikach szybkiego zapamiętywania i uczenia się oraz w kinezjologii edukacyjnej.