Dokładne sowy – styl zachowań charakteryzujący się systematycznością, dokładnością i efektywnością. Ludzie reprezentujący ten styl cenią sobie ich własną, osobistą przestrzeń. Logika jest dla nich ważniejsza od uczuć. Swoje doświadczenia zestawiają z faktami i danymi i dopiero na tej podstawie budzą w sobie emocje.  Tacy ludzie dużo analizują, zapoznają się z procedurami, kwestionują nowe pomysły, bo zależy im na prawidłowości wykonywanych działań. Ich największą obawą są konflikty i krytyka ich własnej pracy. Zrozumienie zachowań ludzkich – uczniów, rodziców czy innych pracowników oświaty, to pierwszy krok do zbudowania relacji opartych na właściwej komunikacji.

Artykuł jest czwartą częścią cyklu poświęconego modelowi DISC #ptasie radio.

Model DISC zakłada, że istnieją cztery główne style zachowania ludzi, które można ustalić. Układają się one w cztery dominujące typy: D – dominujący (ang. dominant), I – interaktywny/inspirujący (ang. influencing), S – wspierający/stabilny (ang. steady) oraz C – skrupulatny/ostrożny (ang. cautious). Zachowania te są dla siebie przeciwstawnymi parami względem dwóch osi. Pierwsza oś to postawy otwarte na innych ludzi (ekstrawertyczne) i powściągliwe (introwertyczne). Drugą parą są postawy zorientowane na ludzi (people oriented) albo na zadania (task oriented). Każdy z tych stylów przyporządkowany został do jednego z czterech kolorów: czerwony (D), żółty (I), zielony (S), niebieski (C).

Dokładne Sowy, czyli dominujący styl C w szkole

Osoby reprezentujące styl C są wrażliwe na ograniczenia osobistej przestrzeni, przekładają logikę nad uczucia osobiste, przesiewają doświadczenia przez sito faktów i danych. Skupiają się na osiągnięciu perfekcji we wszystkim, co robią. Analizują procedury, kwestionują nowe pomysły, bo chcą, aby wszystko było zrobione prawidłowo. Takie osoby są systematyczne, szczegółowe, efektywne. Są obiektywne, stosują dyplomację w kontaktach z innymi.

Największa obawa Dokładnej Sowy to konflikty i krytyka jego pracy, a najskuteczniejsza motywacja to zasady i procedury.

Poniżej wymieniono wskaźniki behawioralne, po których można rozpoznać osobę preferującą styl C:

• jej wyraz twarzy pozbawiony jest emocji,
• rzadko gestykuluje,
• zachowuje kontakt wzrokowy,
• jest cierpliwym słuchaczem,
• podaje mnóstwo szczegółów,
• mówi z rozmysłem, waży słowa i dobiera je precyzyjnie,
• jest dokładna, punktualna, pedantyczna, logiczna,
• to zdystansowany dyplomata,
• postępuje zgodnie z zasadami,
• jest krytyczna, opiera się na faktach a nie opiniach,
• skupia się na szczegółach,
• na swój sposób jest nieśmiała, bo powściągliwa,
• jest cicha,
• zadaje wiele pytań, żeby się upewnić, czy dobrze zrozumiała daną sprawę,
• przygotowuje się do danego tematu.

Dyrektor szkoły o stylu zachowania C swoją uwagę przywiązuje do jakości tego, co robi, potrafi znaleźć rozwiązanie w skomplikowanych sytuacjach, lubi komunikację pisemną, bo dzięki niej przedstawia swoje argumenty w sposób uporządkowany i kompletny. Planuje, tworzy procedury, optymistów ściąga na ziemię, a pesymistom dodaje skrzydeł. Jest dobrym organizatorem, nie podejmuje pochopnych decyzji, nie lubi pracy w chaosie.

Nauczyciel reprezentujący ten styl nie jest wystarczająco elastyczny, aby porozumieć się z uczniami myślącymi niezależnie. Może mieć skłonność do ograniczenia atmosfery zabawy, w której dobrze czują się uczniowie o stylu I.

Uczeń reprezentujący omawiany styl prezentuje jest jak Dokładne Sowy z bajki „Rozwiń skrzydła” autorstwa M. Rosenberg i D. Silverta, czyli:

• nie lubi się brudzić,
• potrafi rozkładać różne rzeczy na mniejsze elementy, żeby zrozumieć mechanizm ich działania,
• nieustannie pyta, dlaczego i co by było, gdyby,
• lubi stałość i porządek dnia,
• lubi umysłowe zagadki od fizycznych zadań,
• potrafi skupić się długo na jednej aktywności,
• bardzo denerwuje go łamanie zasad,
• potrzebuje więcej przestrzeni osobistej niż inni uczniowie,
• przeżywa i analizuje sprawy bardziej niż inni uczniowie,
• źle reaguje na drwiny.

W komunikacji z rodzicem z dominującym stylem C:

• opisuj wszystkie „za i przeciw” dla swoich pomysłów,
• zapewnij go, że nie czekają go żadne niespodzianki,
• bądź rzeczowy i precyzyjny, cierpliwy i dyplomatyczny,
• precyzyjnie odpowiadaj na pytania,
• nie odwołuj się do emocji,
• podawaj konkrety, mów co się wydarzy i w jakim terminie.

Nauczanie z uwzględnieniem DISC

Zrozumienie i zastosowanie modelu może wyeliminować pewne niepotrzebne sytuacje. Wystarczy tylko zastosować Platynową Zasadę: „Traktuj innych tak, jak chcą być traktowani”. W pierwszej kolejności należy poznać własny styl zachowania, bo jest to podstawa nauczania innych.

Lekcje powinny być prowadzone z uwzględnieniem stylów uczestniczących w nich uczniów. Czynniki, które trzeba uwzględnić podczas pracy z uczniami, zgodnie z modelem DISC, to: tempo i powtórzenia, okazje do pracy indywidualnej i grupowej, ilość przekazywanych informacji, metodyka prowadzenia zajęć. W przypadku Dokładnych Sów w klasie nauczyciel powinien przeprowadzić lekcję w sposób szczegółowy, według logicznej sekwencji kroków. Twierdzenia udowadniać faktami i być przygotowanym na wiele pytań.

Zapamiętaj

Osoby o dominującym stylu C powinny ograniczyć nadmiar krytycyzmu, perfekcjonizmu, sarkazm i logiczne myślenie. Czasem warto osłabić też potrzebę planowania, racjonalność i samodzielność.






Źródła:

• https://effectiveness.pl/typy-osobowosci-disc/
• https://bossblog.pl/model-disc-w-biznesie-twoj-styl-zachowania/
• M. Rosenberg, D. Silvert, Rozwiń skrzydła. „Poznaj i zastosuj model DISC, aby doskonalić relacje w życiu zawodowym i osobistym”, wyd. Oficyna Wolters Kluwer business, Warszawa 2013

Dr Marta Majorczyk
Pedagog, psycholog, psychoterapeuta systemowy, doradca rodzinny, trener, animator rozwoju (coach, mentor, tutor), badacz i wieloletni nauczyciel akademicki. Od stycznia 2015 roku współpracuje z Niepubliczną Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną przy Uniwersytecie SWPS w Poznaniu. Kierownik studiów podyplomowych dla nauczycieli z zakresu: edukacji elementarnej, terapii pedagogicznej, wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, wychowania do życia w rodzinie. Współtwórca nowatorskich kierunków kształcenia: edukacja prorozwojowa oraz mediaworking. Autorka sześciu monografii i wielu tekstów popularno-naukowych, analiz oraz opracowań o tematyce rodzinnej, rozwoju dziecka, wychowania i opieki, a także neurodydaktyki.