Jakie podstawowe obszary oceny zachowania uczniów obowiązują w szkole od dnia 1 września 2026 r.?
Jakie przykładowe zachowania w postaci umiejętności uczniów można przedstawić w wybranych obszarach oceny zachowania?
W jakim czasie dostosować zapisy w statucie szkoły do zmienionych obszarów oceny zachowania?  

Dostosowanie zapisów w statucie szkoły do zmienionych obszarów oceny zachowania

Podstawowe obszary oceny zachowania uczniów

Na podstawie:

• § 11 ust.1 rozp. Ministra Edukacji z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2572, z 2024 r. poz. 438, z 2025 r. poz. 778 oraz z 2026 r. poz. 1122).  

Ostatnia nowelizacja ww. rozporządzenia wprowadziła zmiany w obszarach oceny zachowania uczniów. Zostały określone następujące podstawowe obszary, które uwzględnia się przy ustalaniu śródrocznej i rocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania dla uczniów:

1) wywiązywanie się z obowiązków ucznia;
2) okazywanie szacunku innym osobom, w tym nauczycielom, uczniom i pracownikom szkoły;
3) przyjmowanie odpowiedzialności za własny rozwój i zaangażowanie w realizację celów rozwojowych;
4) przestrzeganie norm społecznych w szkole i poza nią;
5) dbałość o kulturę języka;
6) dbałość o bezpieczeństwo i zdrowie własne oraz innych osób;
7) współpraca oraz dbałość o dobre relacje z innymi;
8) zaangażowanie w życie klasy, szkoły i wspólnoty lokalnej;
9) wykazywanie się szacunkiem dla własnego narodu i ojczyzny oraz tradycji i kultury innych narodów.

Liczba dotychczasowych obszarów została zwiększona z 7 do 9 obszarów. Zostało też rozszerzone i zmienione brzmienie niektórych obowiązujących do dnia 31 sierpnia 2026 r. obszarów oceny zachowania.

Dotychczasowe, obowiązujące do dnia 31 sierpnia 2026 r. podstawowe obszary oceny zachowania były następujące:

1) wywiązywanie się z obowiązków ucznia;
2) postępowanie zgodne z dobrem społeczności szkolnej;
3) dbałość o honor i tradycje szkoły;
4) dbałość o piękno mowy ojczystej;
5) dbałość o bezpieczeństwo i zdrowie własne oraz innych osób;
6) godne i kulturalne zachowanie się w szkole i poza nią;
7) okazywanie szacunku innym osobom.

Analizowanie i porównywanie obowiązujących dotychczas i obowiązujących od dnia 1 września 2026 r. obszarów oceny zachowania pozwala na ustalenie wspólnych obszarów, czyli powtórzonych i ustalenie obszarów rozszerzonym brzmieniu. Należą do nich:  

1) wywiązywanie się z obowiązków ucznia – odpowiada dotychczasowemu obszarowi 1);
2) okazywanie szacunku innym osobom, w tym nauczycielom, uczniom i pracownikom szkoły – odpowiada dotychczasowemu obszarowi 7) z rozszerzeniem;
3) przyjmowanie odpowiedzialności za własny rozwój i zaangażowanie w realizację celów rozwojowych – brak odpowiedniego dotychczasowego obszaru;
4) przestrzeganie norm społecznych w szkole i poza nią – odpowiada dotychczasowemu obszarowi 2) z rozszerzeniem i zmianą brzmienia;
5) dbałość o kulturę języka – odpowiada dotychczasowemu obszarowi 4) ze zmianą brzmienia;
6) dbałość o bezpieczeństwo i zdrowie własne oraz innych osób – odpowiada dotychczasowemu obszarowi 5);
7) współpraca oraz dbałość o dobre relacje z innymi – odpowiada dotychczasowemu obszarowi 6) z rozszerzeniem i zmianą brzmienia;
8) zaangażowanie w życie klasy, szkoły i wspólnoty lokalnej – brak odpowiedniego dotychczasowego obszaru;
9) wykazywanie się szacunkiem dla własnego narodu i ojczyzny oraz tradycji i kultury innych narodów – odpowiada dotychczasowemu obszarowi 3) z rozszerzeniem i zmianą brzmienia.    

Przykłady zachowań uczniów w wybranych obszarach oceny zachowania

Na podstawie:

• § 11 ust.1 pkt 3, pkt 8. i pkt 9 rozp. Ministra Edukacji z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2572, z 2024 r. poz. 438, z 2025 r. poz. 778 oraz z 2026 r. poz. 1122).  

Przejawy zachowań uczniów, które mogą być wpisane w wybrane obszary, w postaci kryteriów, wyrażone za pomocą umiejętności ucznia – przykłady poniżej.  

Obszar 3) Przyjmowanie odpowiedzialności za własny rozwój i zaangażowanie w realizację celów rozwojowych

Uczeń:

- samodzielnie rozwiązuje zaistniały lub wskazany problem,
- wyszukuje i nazywa cele do osiągnięcia,
- określa w czasie realizację wskazanych przez siebie celów,
- wskazuje krótkoterminowe i długoterminowe cele do osiągnięcia,
- samodzielnie tworzy etapy postępowania, które doprowadzają do realizacji celów krótkoterminowych i długoterminowych,
- wykazuje systematyczność i obowiązkowość w działaniu,
- potrafi podsumować podjęte działania i dokonuje ich samooceny.  

Obszar 8) Zaangażowanie w życie klasy, szkoły i wspólnoty lokalnej

Uczeń:

- pracuje w samorządzie klasowym lub szkolnym,
- reprezentuje klasę na forum społeczności szkolnej oraz lokalnej (udział w zawodach, konkursach, uroczystościach i imprezach okazjonalnych, w projektach, festynach …),
- jest współorganizatorem imprez klasowych, szkolnych i wycieczek klasowych,
- współpracuje z organizacjami pozarządowymi i stowarzyszeniami,
- bierze udział w wolontariacie szkolnym (propagowanie idei wolontariatu w szkole i w środowisku lokalnym, organizacja wolontariatu w szkole, wypracowanie regulaminu wolontariatu, monitorowanie działalności),
- bierze udział w akcjach charytatywnych organizowanych w szkole i w środowisku.  

Obszar 9) Wykazywanie się szacunkiem dla własnego narodu i ojczyzny oraz tradycji i kultury innych narodów  

Uczeń:

- szanuje symbole narodowe (hymn, flaga, godło), dzieła sztuki i dobra kultury,
- prezentuje godne zachowanie w czasie śpiewania hymnu państwowego,
- bierze udział w uroczystościach klasowych, szkolnych i lokalnych o charakterze patriotycznym,
- bierze udział w obchodach świąt państwowych organizowanych w szkole (Święto Niepodległości, Święto Konstytucji 3 Maja),
- bierze udział w opiece nad miejscami pamięci narodowej (opieka nad grobami powstańców, żołnierzy poległych w czasie II wojny światowej),
- posługuje się w sposób staranny i poprawny językiem polskim, nie używa wulgaryzmów,
- jest współorganizatorem tygodnia kultury polskiej i tygodnia kultury europejskiej organizowanej w klasie, szkole lub w gminie,
- nawiązuje i podtrzymuje kontakty z przedstawicielami miast partnerskich.    

Dostosowanie zapisów w statucie szkoły do zmienionych obszarów oceny zachowania

Na podstawie:

• § 3 rozp. Ministra Edukacji z dnia 20 sierpnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 1122).  

Powyższe, zmienione regulacje dotyczące obszarów w ocenie zachowania, które mają wpływ na śródroczne i roczne oceny klasyfikacyjne zachowania uczniów weszły w życie z dniem 1 września 2026 r.  

Zmiany w zapisie obszarów i kryteriów oceny zachowania w statucie danej szkoły, w części dotyczącej szczegółowych warunków i sposobu oceniania wewnątrzszkolnego, należało dokonać mocą uchwały rady pedagogicznej szkoły w sprawie zmian w statucie szkoły na przełomie sierpnia i września 2026 r.

Prace nauczycieli w radzie pedagogicznej szkoły w tym zakresie mają związek z koniecznością ogłoszenia dokonanych przez radę pedagogiczną zmian w statucie szkoły dotyczących oceniania wewnątrzszkolnego, uczniom i ich rodzicom na początku roku szkolnego.

Regulacje te należało przekazać uczniom i ich rodzicom na początku roku szkolnego np. w rozmowie z uczniami na jednym z pierwszych zajęć oddziału klasy z wychowawcą i w czasie zebrania z rodzicami uczniów, które odbywa się we wrześniu roku szkolnego 2026/2027.      

Danuta Skrzypek
Edukator, menadżer oświaty, wieloletni dyrektor szkoły, specjalista organizacji procesu kształcenia i zarządzania jakością pracy szkoły, zdobywczyni licencji na prowadzenie grantów kuratoryjnych w zakresie: dokumentacji pracy szkoły, bezpieczeństwa uczniów, planowania procesu dydaktyczno-wychowawczego w świetle podstawy programowej kształcenia ogólnego, nauczyciel biologii i chemii w szkołach różnych typów. Laureatka licznych nagród kuratoryjnych i samorządowych; za szczególne zasługi dla oświaty odznaczona medalem KEN.  

Dokładamy wszelkich starań, aby zamieszczane informacje były rzetelne i zgodne z aktualną wiedzą. Nie ponosimy jednak odpowiedzialności za ewentualne błędy czy braki w artykule ani za rezultaty działań podjętych na ich podstawie.